Hơn 4 tỷ USD. Đó là con số vốn điều lệ bằng đô la Mỹ mà các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đã đăng ký mới hoặc điều chỉnh tăng chỉ trong 6 tháng đầu năm nayĐôlaMỹvàvốnđiềulệKhidòngtiềnngoạitệđịnhhìnhlạicuộcchơidoanhnghiệcông thức đậu phộng， theo số liệu từ Cục Đầu tư nước ngoài. Nhìn vào những con số này， tôi thấy một điều khá rõ: đô la Mỹ không chỉ là phương tiện thanh toán， nó đang trở thành thước đo quyền lực và độ tin cậy của vốn điều lệ doanh nghiệp.Vốn điều lệ bằng đô la Mỹ có một đặc điểm tâm lý thú vị. Khi một công ty tuyên bố vốn điều lệ 10 triệu USD。đối tác và ngân hàng thường mặc định đó là tiền thật， đã được kiểm chứng qua hệ thống tài chính quốc tế. Còn nếu ghi 250 tỷ đồng， người ta bắt đầu đặt câu hỏi: tỷ giá tính thế nào， có bị pha loãng không， lạm phát có ăn mòn giá trị không. Tôi từng chứng kiến một startup công nghệ tại TP.HCM ghi vốn điều lệ 2 triệu USD. Giám đốc của họ nói thẳng: “Ghi bằng đô la Mỹ để gọi vốn dễ hơn. Nhà đầu tư ngoại nhìn vào đó họ mới tin mình nghiêm túc” Thực tế， vốn điều lệ bằng đô la Mỹ thường đi kèm với cam kết góp vốn bằng ngoại tệ， và điều đó đồng nghĩa với việc doanh nghiệp phải tuân thủ quy định chuyển tiền quốc tế， báo cáo dòng vốn， và chịu sự giám sát chặt hơn từ Ngân hàng Nhà nước.Nhưng đô la Mỹ trong vốn điều lệ không phải lúc nào cũng là câu chuyện đẹp. Có những doanh nghiệp đăng ký vốn điều lệ 5 triệu USD nhưng thực góp chỉ được 300.000 USD， phần còn lại là “cam kết” kéo dài. Khi cơ quan thuế hoặc thanh tra vào cuộc。họ phát hiện khoảng cách giữa con số trên giấy và tiền thật trong tài khoản. Tôi nhớ một vụ việc ở khu công nghiệp Long Hậu năm 2023: một công ty logistics đăng ký vốn điều lệ 8 triệu USD， nhưng khi kiểm tra， số dư tài khoản vốn đầu tư trực tiếp chỉ còn hơn 1，2 triệu USD. Phần chênh lệch đã bị rút ruột qua các hợp đồng tư vấn không rõ ràng. Vụ việc đó khiến tôi nhận ra rằng， vốn điều lệ bằng đô la Mỹ có thể là một tấm hộ chiếu đẹp， nhưng không đảm bảo doanh nghiệp có thực lực.Vậy tại sao nhiều doanh nghiệp Việt vẫn chọn ghi vốn điều lệ bằng đô la Mỹ?Câu trả lời nằm ở khả năng tiếp cận thị trường quốc tế. Khi ký kết hợp đồng với đối tác nước ngoài， việc vốn điều lệ được niêm yết bằng USD giúp giảm rủi ro tỷ giá trong quá trình đàm phán. Đồng thời， các ngân hàng thương mại thường ưu đãi lãi suất cho vay bằng USD thấp hơn VND， dù chênh lệch không còn lớn như trước. Một chuyên gia tài chính tại quận 1 nói với tôi: “Doanh nghiệp ghi vốn bằng USD giống như mặc áo vest đi phỏng vấn. Nó không làm bạn giỏi hơn。nhưng tạo ấn tượng ban đầu tốt hơn” Tuy nhiên， mặt trái là khi tỷ giá biến động， giá trị thực của vốn điều lệ tính bằng VND cũng thay đổi， ảnh hưởng đến các chỉ số tài chính nội bộ.

Nhìn rộng hơn。xu hướng vốn điều lệ bằng đô la Mỹ phản ánh mức độ hội nhập của nền kinh tế. Nhưng nó cũng đặt ra yêu cầu minh bạch cao hơn. Tôi cho rằng cơ quan quản lý nên có cơ chế kiểm tra định kỳ dòng vốn thực góp， thay vì chỉ tin vào con số đăng ký. Bởi suy cho cùng， đô la Mỹ trong vốn điều lệ chỉ có giá trị khi nó thực sự chảy vào hoạt động sản xuất， kinh doanh， chứ không phải để tô hồng báo cáo tài chính. Và người lao động， cổ đông nhỏ lẻ xứng đáng được biết sự thật đó.