Du thuyền chở 40 khách chạy dọc vịnh Hạ LongệpdulịchthépMôhìnhlạnhưnghiệuquảtạiQuảlưu ý khi rèn luyện tư duy， nhưng điểm nhấn của chuyến đi không phải hang Sửng Sốt hay hòn Gà Chọi. Khách được đưa vào xưởng cán thép của Công ty Thép Việt Long ngay bên bờ vịnh. Họ xem quy trình nung chảy phôi thép， cán ra những cuộn thép cuộn mạ kẽm nóng hổi， rồi tự tay đóng gói một mẩu thép nhỏ mang về làm quà lưu niệm. Mô hình “doanh nghiệp du lịch thép” này đang được một vài đơn vị tại Quảng Ninh thử nghiệm từ giữa năm 2023。và lượng khách đặt tour đã tăng gấp ba sau tám tháng.Tôi theo chân đoàn khách Hà Nội vào một sáng thứ Bảy cuối tháng 3. Anh Trần Văn Hùng。

phó giám đốc nhà máy， vừa dẫn khách vừa nói lớn: “Đây là lò nung số 2， nhiệt độ lên tới 1.200 độ C. Các bác đứng ngoài vạch vàng này thôi， đừng thò tay vào” Khách chụp ảnh lia lịa. Một nữ du khách quay sang tôi: “Đi du lịch mà được nhìn thấy thép ra lò như thế này， lạ thật. Nhưng mà hay” Cái hay nằm ở chỗ doanh nghiệp du lịch thép không bán cảnh quan， họ bán trải nghiệm công nghiệp. Mỗi tour kéo dài 90 phút， giá 350.000 đồng/khách， bao gồm bảo hộ lao động và một video ngắn quay lại cảnh khách đứng cạnh dây chuyền.Không phải ngẫu nhiên mà loại hình này mọc lên ở Quảng Ninh. Theo số liệu từ Sở Du lịch tỉnh， lượng khách đến Hạ Long năm 2023 đạt 14，7 triệu lượt。nhưng phần lớn chỉ lưu trú 1，2 đêm. Bài toán đặt ra là giữ chân khách lâu hơn. Ông Nguyễn Quốc Tuấn， một thành viên của nhóm khởi nghiệp tour thép， phân tích: “Khách đến Hạ Long chán cảnh biển rồi. Họ cần cái gì đó khác. Xưởng thép lại nằm ngay trên cung đường từ cảng tàu ra Bãi Cháy. Chúng tôi tận dụng luôn” Cách làm này khá thực dụng: doanh nghiệp du lịch thép không cần đầu tư xây mới， chỉ cải tạo một phần xưởng， thêm lối đi riêng và khu vực tham quan an toàn. Chi phí ban đầu ước tính dưới 500 triệu đồng cho mỗi điểm.Dĩ nhiên， rủi ro không nhỏ. An toàn là vấn đề đầu tiên. Tháng 1/2024， một đoàn khách suýt bị bỏng nhẹ vì đứng quá gần khu vực làm nguội thép. Sự cố không nghiêm trọng， nhưng khiến một công ty lữ hành rút khỏi hợp tác. Bà Lê Thị Mai， chủ một đại lý tour tại Hải Phòng， thẳng thắn: “Tôi không dám gửi khách. Nhỡ xảy ra chuyện thì đền ốm” Vậy mà vẫn có những đơn vị liều. Họ ký cam kết an toàn， mua bảo hiểm riêng cho từng khách。và giới hạn nhóm tối đa 20 người. Hiệu quả kinh tế thì rõ rồi: một xưởng thép quy mô vừa có thể đón 4 đoàn/ngày， thu về gần 30 triệu đồng， chưa kể bán các sản phẩm lưu niệm làm từ phế liệu thép.Nhìn rộng ra， doanh nghiệp du lịch thép ở Quảng Ninh đang tạo ra một lớp khách mới: dân văn phòng thích check-in công nghiệp， sinh viên ngành cơ khí， và cả khách quốc tế tò mò về sản xuất thép tại Việt Nam. Anh Hùng bảo với tôi rằng tháng 4 này nhà máy mở thêm tour buổi tối， có đèn LED chiếu vào dây chuyền. “Nghe hơi kỳ， nhưng khách đặt kín chỗ rồi” Tôi thấy mô hình này không dành cho tất cả。nhưng nó chứng minh một điều: du lịch không nhất thiết phải đẹp， chỉ cần thật và an toàn. Còn nếu làm ẩu， tai nạn lao động sẽ giết chết cả hai ngành cùng lúc.