Chuyến bay VN123 từ Hà Nội về Nha Trang sáng thứ Bảy vừa rồi chật kín. Nhưng điểm đáng chú ý không nằm ở hành khách mặc áo phôngàngkhôngvànôngnghiệpdulịchCúhíchtừnhữngchuyếnbaykhôngchỉchởkhálưu ý khi chụp ảnh đẹp。quần short. Trong khoang hàng， 2 tấn xoài cát Hòa Lộc được đóng thùng xốp， dán nhãn truy xuất vùng trồng， đang trên đường vào các resort ven biển. Một doanh nghiệp nông nghiệp du lịch kết hợp với hãng bay nội địa để đưa trái cây từ vườn đến bàn ăn sáng của du khách chỉ trong 6 giờ. Mô hình này không mới trên thế giới， nhưng ở Việt Nam nó đang âm thầm thay đổi cách ngành nông nghiệp và du lịch nhìn nhau.Tôi có dịp theo chân đoàn kiểm tra của một công ty du lịch nông nghiệp tại Đồng bằng sông Cửu Long. Giám đốc điều hành， anh Trần Văn Hùng， chỉ tay vào chiếc máy bay phun thuốc đang cất cánh từ bờ ruộng: “Nông nghiệp giờ không chỉ bán lúa。bán cá. Chúng tôi bán trải nghiệm， và hàng không là mắt xích để khách quốc tế đến được đây nhanh hơn” Công ty của anh khai thác 12 tour mỗi tuần， đưa du khách từ TP.HCM xuống Cần Thơ bằng đường bay， rồi di chuyển bằng ca nô đến các hợp tác xã trồng sen， nuôi cá tra. Mỗi tour như vậy， doanh nghiệp nông nghiệp du lịch thu về khoảng 40 triệu đồng， chưa kể bán nông sản tại chỗ cho khách mang về.Hàng không không đứng ngoài cuộc. Hãng bay lớn nhất nước vừa công bố gói combo “bay – ăn – nghỉ” tại các vùng nông nghiệp trọng điểm: bay đến Đà Lạt， tham quan vườn dâu， ở homestay của nông dân. Đại diện hãng nói thẳng: “Chúng tôi không bán vé。chúng tôi bán chuỗi giá trị” Doanh thu từ mảng nông nghiệp du lịch của hãng tăng 28% so với cùng kỳ， dù lượng khách bay thuần túy chỉ nhích nhẹ. Con số này đáng để các nhà làm chính sách suy nghĩ. Bởi lâu nay， nông nghiệp và hàng không vẫn được nhìn như hai lĩnh vực tách biệt， thậm chí đối nghịch về mục tiêu phát triển.

Nhưng có một vấn đề ít ai nói đến: hạ tầng sân bay tại các vùng nông nghiệp du lịch còn quá mỏng. Sân bay Cà Mau mỗi ngày chỉ có 2 chuyến。sân bay Rạch Giá thưa thớt hơn. Muốn đưa khách đến vườn trái cây， doanh nghiệp phải thuê xe chạy 4-5 tiếng， chi phí đội lên gấp đôi. Một chủ doanh nghiệp nông nghiệp du lịch tại Bến Tre than: “Bay đến Cần Thơ rồi về Bến Tre mất thêm 3 tiếng. Khách Tây bảo đường xa quá， họ chọn Thái Lan” Hàng không muốn tăng chuyến， nhưng cầu chưa đủ lớn. Vòng luẩn quẩn này cần một cú hích từ phía chính quyền địa phương: ưu đãi thuế cho hãng bay mở đường bay mới， hoặc đầu tư nâng cấp sân bay nhỏ theo hình thức xã hội hóa.Góc nhìn của tôi: đừng chờ đến khi mọi thứ hoàn hảo. Doanh nghiệp nông nghiệp du lịch và hàng không có thể bắt đầu từ những chuyến bay charter。những gói combo nhỏ lẻ nhưng đều đặn. Một hãng bay mới đây đã thử nghiệm chuyến Hà Nội – Điện Biên chở cả khách và 1，5 tấn cà phê tươi từ Sơn La. Chuyến đầu tiên lỗ， chuyến thứ ba có lãi. Cái được lớn hơn là niềm tin: nông sản Việt có thể đi máy bay， du khách có thể đến tận ruộng. Khi hàng không và nông nghiệp du lịch bắt tay， người hưởng lợi không chỉ là doanh nghiệp， mà còn là nông dân bán được giá cao hơn， và du khách có những bữa sáng với xoài hái từ vườn cách đó vài giờ bay.