Hai tuần trở lại đâyệpFDIlongạiFedtănglãisuấtDòngvốncóthểchữnglạhướng dẫn chuyển đổi nghề nghiệp， các cuộc họp nội bộ tại một số doanh nghiệp FDI ở khu công nghiệp VSIP (Bình Dương) liên tục nhắc đến cái tên Fed. Giám đốc tài chính của một công ty điện tử Nhật Bản。người yêu cầu giấu tên， cho biết họ vừa quyết định hoãn kế hoạch mở rộng nhà máy thêm 6 tháng. Lý do: chi phí vay vốn bằng USD đã tăng gần 2% so với đầu năm， trong khi Fed vẫn để ngỏ khả năng nâng lãi suất thêm một lần nữa trong quý IV. “Chúng tôi không thể ký hợp đồng thuê đất 10 năm với lãi suất thả nổi như hiện nay”， vị này nói.

Đây không phải câu chuyện cá biệt. Khảo sát nhanh của một đơn vị kiểm toán quốc tế tại TP.HCM với 45 doanh nghiệp FDI cho thấy 68% trong số họ đang tính lại bài toán dòng tiền， đặc biệt là các khoản vay ngoại tệ ngắn hạn. Fed tăng lãi suất khiến đồng USD mạnh lên， và với những doanh nghiệp có tỷ lệ vay USD trên 40% tổng vốn， áp lực trả nợ tăng rõ rệt. Một số công ty dệt may Đài Loan thậm chí đã chuyển sang vay bằng VND để tránh rủi ro tỷ giá， dù lãi suất VND hiện cao hơn khoảng 1。5-2 điểm phần trăm.Tác động lên quyết định đầu tư mới là điều đáng lo hơn. Một chuyên gia tư vấn FDI có trụ sở tại Singapore， người từng hỗ trợ hơn 30 dự án vào Việt Nam。nhận định: “Các tập đoàn đa quốc gia thường dùng lãi suất Fed làm chuẩn so sánh. Khi chi phí vốn toàn cầu tăng， họ sẽ ưu tiên những thị trường có chính sách ổn định và ưu đãi rõ ràng hơn. Việt Nam vẫn hấp dẫn， nhưng lợi thế cạnh tranh về chi phí đang bị thu hẹp” Ông này kể một trường hợp cụ thể: một nhà sản xuất linh kiện ô tô Hàn Quốc đã chuyển hướng nghiên cứu sang Indonesia sau khi tính lại suất sinh lời nội bộ (IRR) của dự án tại Việt Nam， do chi phí vay USD tăng.Dữ liệu từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng phần nào phản ánh xu hướng này. Vốn FDI đăng ký mới trong 8 tháng đầu năm 2023 giảm nhẹ so với cùng kỳ， nhưng vốn giải ngân vẫn tăng. Điều đó có nghĩa các dự án đã cam kết vẫn đang được triển khai， nhưng các khoản đầu tư mới đang chậm lại. Một lãnh đạo Ban quản lý khu công nghệ cao TP.HCM thừa nhận: “Chúng tôi nhận được nhiều câu hỏi hơn về lãi suất và tỷ giá từ các nhà đầu tư mới. Họ muốn biết chúng tôi có cơ chế hỗ trợ nào không， trong khi thẩm quyền đó nằm ngoài tầm của ban quản lý”Fed không phải là yếu tố duy nhất， nhưng nó cộng hưởng với những khó khăn nội tại như chi phí điện， logistics và thủ tục hành chính. Một doanh nghiệp FDI trong ngành nhựa tại Long An chia sẻ: “Chúng tôi vẫn tin vào thị trường Việt Nam， nhưng sẽ thận trọng hơn khi ký các hợp đồng vay dài hạn. Nếu Fed tiếp tục tăng lãi suất， có thể chúng tôi sẽ giãn tiến độ một số hạng mục” Câu chuyện của doanh nghiệp FDI và Fed vì thế không chỉ là câu chuyện tài chính。

mà còn là phép thử cho sức hút đầu tư của Việt Nam trong giai đoạn nhiều biến động.