Hơn 37.000 doanh nghiệp đã làm thủ tục giảm vốn điều lệ tại Việt Nam trong năm 2023ảmvốnđiềulệtạiViệtNamNhữngconsốbiếtnóitừthựctếdoanhnghiệlưu ý khi ngủ ngon， theo số liệu từ Cục Quản lý đăng ký kinh doanh. Con số này tăng gần 12% so với năm trước， phản ánh một làn sóng thu hẹp quy mô vốn đang diễn ra âm thầm nhưng dai dẳng. Không phải ngẫu nhiên mà các công ty xây dựng， bất động sản và sản xuất nhỏ lẻ chiếm phần lớn trong nhóm này. Anh Nguyễn Văn Hùng。giám đốc một doanh nghiệp cơ khí tại Bình Dương， kể: “Năm ngoái chúng tôi giảm vốn từ 20 tỷ xuống 8 tỷ. Đơn giản vì vốn chủ sở hữu không còn cần thiết khi đơn hàng teo tóp. Giữ vốn lớn chỉ tổ chịu thêm thuế môn bài và áp lực giải trình”.Việc giảm vốn điều lệ tại Việt Nam thường gắn với hai mục đích chính: cơ cấu lại nguồn lực và xử lý khoản lỗ lũy kế. Một khảo sát nhanh của chúng tôi với 15 doanh nghiệp tại TP.HCM cho thấy， 9/15 công ty giảm vốn sau khi thua lỗ hai năm liên tiếp. Thủ tục không quá phức tạp – doanh nghiệp chỉ cần họp Đại hội đồng cổ đông， thông báo trên Cổng thông tin quốc gia và nộp hồ sơ trong 10 ngày. Nhưng cái khó nằm ở chỗ: ngân hàng và đối tác thường phản ứng chậm. Chị Trần Thị Mai， kế toán trưởng một công ty thép tại Đồng Nai。

chia sẻ: “Giảm vốn xong， hạn mức tín dụng của chúng tôi bị cắt từ 15 tỷ xuống 6 tỷ. Lãnh đạo phải giải thích mãi mới giữ được hợp đồng cung ứng”.Nhìn rộng hơn， làn sóng giảm vốn điều lệ tại Việt Nam phản ánh một giai đoạn điều chỉnh của nền kinh tế. Nhiều doanh nghiệp thành lập trong giai đoạn 2018–2021 với vốn đăng ký cao ngất ngưởng， giờ chọn hạ thấp để phù hợp với quy mô thực. Ông Lê Đức Anh， chuyên gia tư vấn tài chính doanh nghiệp tại Hà Nội， nhận định: “Đây là động thái lành mạnh. Giảm vốn điều lệ không xấu nếu minh bạch. Vấn đề là nhiều doanh nghiệp lợi dụng kẽ hở để giảm trách nhiệm với chủ nợ”. Thực tế， một số vụ việc tại Hải Phòng và Bình Dương cho thấy doanh nghiệp giảm vốn sát thời điểm đáo hạn trái phiếu。khiến nhà đầu tư cá nhân lao đao.Về mặt pháp lý， Nghị định 01/2021/NĐ-CP quy định rõ trình tự giảm vốn điều lệ tại Việt Nam， nhưng chưa có chế tài đủ mạnh để ngăn hành vi giảm vốn nhằm trốn nghĩa vụ tài chính. Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang lấy ý kiến cho dự thảo sửa đổi， trong đó yêu cầu doanh nghiệp phải công bố báo cáo tài chính kiểm toán trước khi giảm vốn. Tôi cho rằng điều này hợp lý， nhưng cần thêm cơ chế giám sát thực tế thay vì chỉ dựa vào hồ sơ giấy. Bởi lẽ， một doanh nghiệp có thể giảm vốn điều lệ từ 50 tỷ xuống 5 tỷ， nhưng nếu vẫn duy trì được dòng tiền thì câu chuyện không đáng lo. Ngược lại。giảm vốn để lại khoản nợ lơ lửng mới là hệ lụy.Điều đáng chú ý là xu hướng giảm vốn điều lệ tại Việt Nam không chỉ diễn ra ở nhóm doanh nghiệp yếu kém. Một số công ty công nghệ và thương mại điện tử cũng chọn giảm vốn sau khi tái cấu trúc. Chẳng hạn。một startup logistics tại Đà Nẵng giảm từ 30 tỷ xuống 12 tỷ sau khi chuyển sang mô hình nhẹ tài sản. Dẫu vậy， các chuyên gia khuyến cáo doanh nghiệp nên cân nhắc kỹ trước khi giảm vốn， vì uy tín với đối tác và khả năng tiếp cận vốn vay sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp. Không có công thức chung， nhưng minh bạch và tính toán dòng tiền dài hạn là hai yếu tố sống còn.