Hơn 1địnhmớivềđăngkiểmxecơgiớihàngnghìnxecónguycơbịxếpxólẩu hải sản mùa mưa，2 triệu ô tô cá nhân sẽ bước vào chu kỳ đăng kiểm đầu tiên theo quy định mới kể từ ngày 1/7 tới， theo Cục Đăng kiểm Việt Nam. Con số này gấp ba lần so với cùng kỳ năm ngoái， và các trung tâm đăng kiểm tại Hà Nội， TP.HCM đang rơi vào tình trạng quá tải cục bộ. Ghi nhận tại Trung tâm Đăng kiểm 29-01S (Hà Nội) sáng 20/6， hàng dài xe xếp hàng từ 6h sáng。nhiều tài xế chờ đến trưa mới đến lượt. Anh Nguyễn Văn Hùng， một chủ xe taxi， cho biết: “Tôi đến từ 5h30 mà đến 11h mới xong. Quy định mới rút ngắn chu kỳ kiểm định， xe tôi 7 năm tuổi giờ phải đăng kiểm mỗi 6 tháng thay vì 1 năm”.

Theo Thông tư 02/2023/TT-BGTVT được sửa đổi bổ sung， chu kỳ kiểm định với xe ô tô chở người đến 9 chỗ không kinh doanh vận tải được điều chỉnh: xe dưới 3 năm tuổi miễn kiểm định lần đầu， nhưng từ 3 đến 7 năm tuổi chu kỳ là 24 tháng， trên 7 năm là 12 tháng. Đáng chú ý， xe kinh doanh vận tải vẫn giữ chu kỳ 6 tháng/lần bất kể tuổi xe. Ông Trần Quốc Toản， một cán bộ đăng kiểm tại Hải Phòng， phân tích: “Quy định mới siết chặt hơn với xe cũ， nhưng lại nới lỏng cho xe mới. Điều này phản ánh thực tế là xe cũ tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn về khí thải và an toàn kỹ thuật”. Tuy nhiên。ông Toản cũng thừa nhận nhiều chủ xe không nắm rõ lịch trình mới， dẫn đến việc đến muộn hoặc bỏ qua đăng kiểm， gây phạt nguội.Một điểm đáng lưu ý trong quy định hiện hành là việc áp dụng tem kiểm định điện tử từ ngày 1/8/2023. Tem này được gắn lên kính chắn gió， có mã QR để tra cứu thông tin. Tôi đã thử quét mã tại một trạm đăng kiểm ở Đà Nẵng: thông tin hiện ra đầy đủ về ngày kiểm định， số khung， số máy và tình trạng phạt nguội. Cách làm này giảm thiểu tem giả。nhưng cũng đặt ra vấn đề về chi phí in ấn và thời gian cấp phát. Chị Lê Thị Mai， chủ một gara ô tô tại Biên Hòa， chia sẻ: “Khách của tôi nhiều người không biết tem điện tử khác tem cũ thế nào， cứ hỏi sao tem mỏng và dán không chắc. Thực tế tem mới dùng keo dán chuyên dụng， nhưng nếu dán không đúng kỹ thuật sẽ bong sau vài tháng”.Về mức phí， theo quy định mới， phí đăng kiểm ô tô cá nhân đến 9 chỗ là 340.000 đồng/lần， tăng 40.000 đồng so với trước. Với xe kinh doanh vận tải， mức phí là 560.000 đồng/lần. Cộng thêm phí bảo trì đường bộ (1.560.000 đồng/năm với xe cá nhân)， tổng chi phí cho một lần đăng kiểm không hề nhỏ. Anh Đỗ Minh Tuấn， một tài xế xe công nghệ tại Hà Nội， than thở: “Xe tôi 5 năm tuổi， mỗi năm đăng kiểm một lần。cộng phí đường bộ， bảo hiểm， xăng xe， thu nhập chẳng còn bao nhiêu. Quy định mới có vẻ hợp lý về kỹ thuật nhưng chưa tính đến áp lực kinh tế cho người lao động”.

Nhìn từ góc độ quản lý， việc siết chặt đăng kiểm với xe cũ là cần thiết。nhưng cần có lộ trình và hỗ trợ. Tôi nhận thấy nhiều nước trong khu vực như Thái Lan， Malaysia áp dụng chu kỳ 12 tháng cho xe trên 7 năm， nhưng họ có hệ thống trạm đăng kiểm tư nhân dày đặc， giảm tải cho trạm công. Việt Nam hiện có khoảng 280 trung tâm đăng kiểm， trong đó hơn 80% do nhà nước quản lý. Nếu không mở rộng xã hội hóa， tình trạng ùn tắc tại các đô thị lớn sẽ còn tiếp diễn. Quy định hiện hành đã có bước tiến về minh bạch thông tin， nhưng để người dân thực sự tuân thủ， cần thêm các giải pháp đồng bộ về hạ tầng và truyền thông.