Ngày 15/8địnhmớivềtăngvốnđiềulệDoanhnghiệpcầnbiếtgìđểkhôngbịđộđầu tư bất động sản， Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành Thông tư 12/2024/TT-NHNN sửa đổi， bổ sung một số điều của Thông tư 22/2019/TT-NHNN về giới hạn， tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng. Điểm đáng chú ý nhất là quy định mới về tăng vốn điều lệ: các ngân hàng thương mại cổ phần phải duy trì vốn điều lệ tối thiểu 15.000 tỷ đồng kể từ ngày 1/1/2025。thay vì mức 3.000 tỷ đồng áp dụng cho đến hết năm 2024. Con số này tăng gấp năm lần， tạo áp lực không nhỏ lên các nhà băng nhỏ. Nhưng không chỉ ngân hàng， quy định mới về tăng vốn điều lệ còn tác động đến hàng loạt doanh nghiệp bảo hiểm， chứng khoán và cả công ty con của tổ chức tín dụng.Tôi có dịp trao đổi với anh Đỗ Minh Tuấn， giám đốc tài chính một ngân hàng TMCP quy mô trung bình tại Hà Nội. Anh Tuấn cho biết: “Mức vốn 15.000 tỷ đồng không phải chuyện đùa. Chúng tôi phải lên kế hoạch tăng vốn điều lệ trong vòng 6 tháng。

nhưng thị trường chứng khoán đang ảm đạm， việc phát hành thêm cổ phần cho cổ đông hiện hữu gặp nhiều khó khăn” Câu chuyện của anh Tuấn không phải cá biệt. Theo số liệu của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước， tính đến cuối tháng 9/2024， có ít nhất 7 ngân hàng chưa đạt mức vốn điều lệ 15.000 tỷ đồng. Trong đó， một số đơn vị đang xin gia hạn hoặc tìm cách sáp nhập để đáp ứng quy định mới về tăng vốn điều lệ. Điều này cho thấy quy định không chỉ là con số trên giấy， mà thực sự thay đổi cuộc chơi.Vậy quy định mới về tăng vốn điều lệ cụ thể ra sao?Theo Thông tư 12， ngoài mức vốn tối thiểu 15.000 tỷ đồng cho ngân hàng TMCP， các ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam cũng phải có vốn điều lệ tối thiểu 10.000 tỷ đồng. Công ty tài chính tổng hợp và công ty cho thuê tài chính phải đạt 1.000 tỷ đồng. Đáng lưu ý。vốn điều lệ không được thấp hơn vốn pháp định và phải được góp bằng đồng Việt Nam. Thời hạn áp dụng là từ 1/1/2025， nhưng các tổ chức tín dụng được phép xây dựng lộ trình tăng vốn đến hết năm 2026 nếu đáp ứng một số điều kiện nhất định. Cách tiếp cận này có phần mềm dẻo hơn so với dự thảo ban đầu， nhưng vẫn đủ cứng rắn để buộc các doanh nghiệp phải hành động.Không chỉ ngân hàng， các công ty chứng khoán cũng nằm trong tầm ngắm. Quy định mới về tăng vốn điều lệ yêu cầu công ty chứng khoán thực hiện nghiệp vụ môi giới， tự doanh phải có vốn điều lệ tối thiểu 300 tỷ đồng， thay vì 180 tỷ đồng trước đây. Với nghiệp vụ bảo lãnh phát hành， mức vốn là 500 tỷ đồng. Anh Nguyễn Văn Hùng。một nhà đầu tư cá nhân tại TP.HCM， nhận xét: “Tôi thấy nhiều công ty chứng khoán nhỏ đang loay hoay tìm cách tăng vốn. Có nơi phải bán bớt trụ sở， cắt giảm nhân sự để xoay tiền. Quy định mới về tăng vốn điều lệ sẽ khiến thị trường trong sạch hơn， nhưng cũng đào thải không ít tên tuổi” Thực tế， từ đầu năm 2024 đến nay， đã có 3 công ty chứng khoán quy mô nhỏ nộp hồ sơ giải thể， một phần do không đáp ứng được yêu cầu vốn.Đối với doanh nghiệp bảo hiểm， quy định mới về tăng vốn điều lệ cũng đặt ra lộ trình cụ thể. Bảo hiểm phi nhân thọ phải có vốn điều lệ tối thiểu 400 tỷ đồng， bảo hiểm nhân thọ là 600 tỷ đồng. Các doanh nghiệp môi giới bảo hiểm cần 100 tỷ đồng. Những con số này không quá cao so với ngân hàng， nhưng với các công ty bảo hiểm nhỏ。việc tăng vốn điều lệ trong bối cảnh lãi suất thấp và cạnh tranh khốc liệt là bài toán khó. Chị Lê Thu Hà， chuyên viên phân tích tại Công ty Chứng khoán VNDirect， đánh giá: “Quy định mới về tăng vốn điều lệ sẽ thúc đẩy làn sóng mua bán， sáp nhập trong ngành bảo hiểm. Những doanh nghiệp yếu kém không thể tăng vốn sẽ buộc phải rời cuộc chơi hoặc tìm đối tác ngoại” Dự báo này có cơ sở khi nhiều tập đoàn bảo hiểm nước ngoài đang nhòm ngó thị trường Việt Nam.

Nhìn từ góc độ vĩ mô， quy định mới về tăng vốn điều lệ không chỉ là câu chuyện tuân thủ. Nó phản ánh nỗ lực của cơ quan quản lý trong việc nâng cao năng lực tài chính của hệ thống， giảm rủi ro và tăng khả năng chống đỡ trước các cú sốc kinh tế. Tuy nhiên， áp lực lên doanh nghiệp là có thật. Nhiều lãnh đạo ngân hàng， chứng khoán than phiền rằng việc tăng vốn điều lệ trong giai đoạn thị trường khó khăn là cực kỳ gian nan. Họ kiến nghị cơ quan quản lý xem xét giãn lộ trình hoặc có chính sách hỗ trợ. Dù vậy， giới chuyên môn cho rằng đây là bước đi cần thiết， bởi nếu không。rủi ro hệ thống sẽ tích tụ và hậu quả khó lường. Vấn đề đặt ra là làm sao để quy định mới về tăng vốn điều lệ được thực thi hiệu quả mà không gây sốc cho thị trường.