Một doanh nghiệp vận tải tại Bình Dương vừa quyết định dừng mở rộng đội xe sau khi tính toán chi phí logistics tăng gần 20% trong hai năm qua. Lýạtầnggiaothôngvàbàitoánvốnchodoanhnghiệbán hàng trên mạng do không nằm ở giá nhiên liệu， mà ở việc tuyến đường huyết mạch nối kho hàng với cảng Cát Lái thường xuyên ùn tắc vào giờ cao điểm. Câu chuyện này không cá biệt. Hạ tầng giao thông cho doanh nghiệp đang là biến số khó đoán trong bài toán chi phí， và nhiều lãnh đạo doanh nghiệp bắt đầu đặt câu hỏi: liệu đầu tư công có đang đi đúng nhịp với nhu cầu sản xuất kinh doanh?Khảo sát nhanh tại ba khu công nghiệp lớn phía Nam cho thấy， thời gian vận chuyển trung bình từ nhà máy đến cảng biển đã tăng 1，5 giờ so với năm 2019. Với doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản， mỗi giờ chậm trễ đồng nghĩa với rủi ro mất mát hàng tươi sống. Ông Trần Văn Hùng， giám đốc một công ty thủy sản ở Cần Thơ， nói thẳng: "Chúng tôi chấp nhận chi phí vận chuyển cao hơn để đi đường vòng， miễn hàng đến cảng đúng giờ. Nhưng nếu tình trạng này kéo dài， đơn hàng sẽ dần chuyển sang đối thủ ở quốc gia khác." Thực tế， hạ tầng giao thông cho doanh nghiệp không chỉ là đường sá， mà còn là sự kết nối đồng bộ giữa cảng， kho bãi và hệ thống đường bộ. Thiếu một mắt xích。cả chuỗi vận hành bị kéo lùi.

Nhìn rộng hơn， các dự án cao tốc Bắc - Nam giai đoạn hai đang được đẩy nhanh tiến độ， nhưng nhiều đoạn tuyến vẫn chưa có đường gom。khiến xe tải nặng phải len lỏi qua khu dân cư. Một kỹ sư cầu đường tại Đồng Nai chia sẻ: "Thiết kế ban đầu ưu tiên tốc độ thi công hơn là kết nối với các khu công nghiệp. Hệ quả là doanh nghiệp trong khu công nghiệp vẫn phải dùng đường tỉnh lộ cũ， trong khi cao tốc ngay bên cạnh." Đây là điểm nghẽn mà nhiều doanh nghiệp phản ánh nhưng chưa được giải quyết triệt để. Hạ tầng giao thông cho doanh nghiệp cần được nhìn từ góc độ chuỗi cung ứng， không chỉ là tuyến đường đơn lẻ.Vốn đầu tư công cho giao thông năm 2024 ước đạt hơn 500.000 tỷ đồng， nhưng tỷ lệ giải ngân tại nhiều địa phương vẫn chậm. Một lãnh đạo sở giao thông thừa nhận: "Vướng mắc lớn nhất là giải phóng mặt bằng và sự phối hợp giữa các sở ngành. Doanh nghiệp thì cần đường ngay。còn thủ tục thì kéo dài." Trong khi chờ đợi， một số doanh nghiệp lớn đã tự đầu tư đường nội bộ hoặc thuê kho ngoại quan gần cảng để giảm phụ thuộc vào hạ tầng công cộng. Đó là giải pháp tình thế， nhưng cho thấy khoảng trống giữa chính sách và thực tiễn. Hạ tầng giao thông cho doanh nghiệp không thể chỉ nằm trên giấy.Góc nhìn từ một doanh nghiệp logistics nhỏ tại Hải Phòng: họ chấp nhận đầu tư xe tải nhỏ để len lỏi vào các tuyến đường liên xã， thay vì dùng xe container cỡ lớn. Chi phí trên mỗi tấn hàng tăng 12%， nhưng bù lại thời gian giao hàng ổn định. Đây là cách doanh nghiệp tự thích nghi với hạ tầng giao thông cho doanh nghiệp hiện tại. Tuy nhiên， về dài hạn， nếu không có quy hoạch đồng bộ， chi phí logistics sẽ tiếp tục đội lên， làm giảm sức cạnh tranh của hàng Việt. Câu chuyện không còn là chuyện riêng của ngành giao thông。

mà là bài toán sống còn của cộng đồng doanh nghiệp.