háng 7 vừa quaổtứctiềnmặttừdoanhnghiệpdượcphẩmDòngtiềnthậthaychiêutròhútvốbánh flan cho 4 người， CTCP Dược phẩm Imexpharm (IMP) chốt danh sách trả cổ tức bằng tiền mặt với tỷ lệ 15% (1.500 đồng/cổ phiếu). Ngày giao dịch không hưởng quyền là 12/7， thời gian thanh toán dự kiến 28/7. Động thái này không mới， nhưng đặt ra câu hỏi: Vì sao các doanh nghiệp dược phẩm cổ tức bằng tiền lại duy trì đều đặn như vậy， trong khi nhiều ngành khác chật vật xoay vòng vốn?Câu trả lời nằm ở dòng tiền thật từ hoạt động kinh doanh cốt lõi – sản xuất và phân phối thuốc – vốn ít chịu ảnh hưởng của chu kỳ kinh tế. Tôi từng theo dõi IMP suốt 5 năm。thấy lợi nhuận sau thuế luôn giữ mức 200-300 tỷ đồng， biên lợi nhuận gộp ổn định 40-45%. Đó là nền tảng để ban lãnh đạo tự tin chia tiền mặt thay vì giữ lại đầu tư dàn trải.Không chỉ IMP. DHG Pharma (DHG) – “ông lớn” ngành dược – cũng nổi tiếng với cổ tức tiền mặt cao. Năm 2023， DHG trả cổ tức 4.000 đồng/cổ phiếu。tương đương tỷ lệ 40%. Nhìn vào báo cáo tài chính， tiền và tương đương tiền của DHG luôn trên 1.000 tỷ đồng， dù đã chi hàng trăm tỷ trả cổ tức. Điều này phản ánh đặc thù ngành: vòng quay tiền mặt nhanh， ít nợ vay， hàng tồn kho chủ yếu là nguyên liệu dược phẩm có giá trị ổn định. Một giám đốc tài chính của một công ty dược niêm yết tại HOSE chia sẻ với tôi: “Chúng tôi không cần giữ tiền quá nhiều vì kế hoạch mở rộng nhà máy đã có vốn vay ưu đãi. Trả cổ tức bằng tiền là cách giữ cổ đông trung thành”Nhưng không phải doanh nghiệp dược phẩm cổ tức bằng tiền nào cũng đáng tin. Tôi nhớ trường hợp Dược phẩm OPC (OPC) – một tên tuổi trong ngành – từng công bố trả cổ tức tiền mặt 20% cho năm 2021， nhưng sau đó phải điều chỉnh giảm do dòng tiền từ hoạt động kinh doanh âm. Lý do: OPC bị ảnh hưởng nặng bởi đứt gãy chuỗi cung ứng nguyên liệu từ Ấn Độ。

trong khi vẫn phải duy trì chi phí bán hàng cao. Bài học: Cổ tức tiền mặt chỉ bền vững khi lợi nhuận đến từ bán thuốc， không phải từ bán tài sản hay hoàn nhập dự phòng. Một chuyên gia phân tích tại VCSC nhận xét: “Nhà đầu tư nên kiểm tra tỷ lệ cổ tức tiền mặt trên dòng tiền tự do (FCF) ít nhất 3 năm. Nếu cổ tức vượt FCF， đó là dấu hiệu vay nợ để trả”Về phía nhà đầu tư， cổ tức tiền mặt từ doanh nghiệp dược phẩm thường được xem như “lãi kép an toàn”. Ví dụ， nếu mua DHG ở mức giá 100.000 đồng/cổ phiếu， nhận cổ tức 4.000 đồng/năm， tỷ suất cổ tức 4% – cao hơn lãi tiết kiệm 12 tháng (khoảng 3。5% hiện nay). Cộng thêm tiềm năng tăng giá cổ phiếu nhờ tăng trưởng ngành dược 8-10%/năm， tổng lợi nhuận có thể đạt 10-12%. Tuy nhiên， đừng mua chỉ vì cổ tức. Tôi từng thấy một quỹ đầu tư cá nhân mua Dược phẩm Traphaco (TRA) chỉ vì cổ tức tiền mặt 25%， nhưng sau đó cổ phiếu giảm 15% do cạnh tranh từ thuốc ngoại nhập， khiến tổng lợi nhuận âm. Cổ tức tiền mặt là điểm cộng， không phải điểm quyết định.

Nhìn rộng hơn， xu hướng trả cổ tức tiền mặt của doanh nghiệp dược phẩm Việt Nam đang tăng. Năm 2024， nhiều công ty như Domesco (DMC)， Dược Hậu Giang (DHG)。Imexpharm (IMP) đều giữ hoặc tăng tỷ lệ chi trả. Nguyên nhân: áp lực từ cổ đông ngoại (Nhật Bản， Hàn Quốc) muốn dòng tiền về đều， và chiến lược tái cấu trúc tài chính – giảm vay nợ， tăng minh bạch. Tôi cho rằng đây là tín hiệu tích cực cho thị trường chứng khoán Việt Nam， nhưng nhà đầu tư cần tỉnh táo: hãy đọc kỹ thuyết minh báo cáo tài chính， xem cổ tức tiền mặt có đến từ lợi nhuận giữ lại hay từ vay nợ. Đừng để “mật ngọt” cổ tức che mắt trước rủi ro suy giảm lợi nhuận ngành dược do giá nguyên liệu đầu vào leo thang.