Ngân hàng Nhà nước vừa ban hành Thông tư 06/2023/TT-NHNN sửa đổiíndụngdoanhnghiệpQuyđịnhhiệnhànhvànhữngđiểmcầnlưuýchia sẻ về rèn luyện tư duy， bổ sung một số điều của Thông tư 39/2016/TT-NHNN về hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng. Điểm đáng chú ý là việc siết chặt điều kiện vay vốn đối với các dự án đầu tư kinh doanh bất động sản。đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa thông qua các quy định linh hoạt hơn về tài sản bảo đảm. Theo ghi nhận từ một số chi nhánh ngân hàng thương mại tại TP.HCM， ngay sau khi thông tư có hiệu lực từ ngày 1/9/2023， lượng hồ sơ vay vốn doanh nghiệp tăng nhẹ nhưng tỷ lệ phê duyệt không cao do nhiều hồ sơ chưa đáp ứng yêu cầu về phương án kinh doanh khả thi.

Quy định hiện hành về tín dụng doanh nghiệp tập trung vào ba trụ cột chính: điều kiện vay vốn， hồ sơ pháp lý và cơ chế bảo đảm tiền vay. Cụ thể。doanh nghiệp phải chứng minh được năng lực tài chính lành mạnh， không có nợ xấu tại các tổ chức tín dụng trong 12 tháng gần nhất， đồng thời có phương án sử dụng vốn khả thi và nguồn trả nợ rõ ràng. Một cán bộ tín dụng tại Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) chia sẻ: “Nhiều doanh nghiệp nhỏ đến vay vốn nhưng sổ sách kế toán chưa minh bạch， dòng tiền không ổn định. Chúng tôi buộc phải từ chối dù họ có tài sản thế chấp” Thực tế này phản ánh khoảng cách giữa quy định và khả năng đáp ứng của doanh nghiệp， đặc biệt là nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ.Về tài sản bảo đảm。Thông tư 06/2023 mở rộng phạm vi tài sản được dùng làm bảo đảm， bao gồm cả quyền sử dụng đất， tài sản gắn liền với đất， máy móc thiết bị và cả hàng tồn kho luân chuyển. Điều này tạo điều kiện cho doanh nghiệp sản xuất， thương mại tiếp cận vốn ngắn hạn dễ dàng hơn. Tuy nhiên， không phải ngân hàng nào cũng áp dụng linh hoạt. Một giám đốc doanh nghiệp ngành bao bì tại Bình Dương cho biết: “Chúng tôi có đơn hàng xuất khẩu ổn định， muốn vay vốn lưu động thế chấp bằng hàng tồn kho nhưng ngân hàng vẫn yêu cầu thêm bất động sản. Thủ tục kéo dài， lãi suất lại cao” Sự khác biệt trong cách hiểu và triển khai quy định giữa các nhà băng đang là rào cản thực tế đối với doanh nghiệp.Một điểm đáng lưu ý khác là quy định về giới hạn cấp tín dụng. Theo Luật Các tổ chức tín dụng 2024 (có hiệu lực từ 1/7/2024)， tổng dư nợ cấp tín dụng cho một khách hàng và người có liên quan không được vượt quá 15% vốn tự có của ngân hàng thương mại. Quy định này nhằm hạn chế rủi ro tập trung， nhưng cũng khiến các doanh nghiệp lớn có nhu cầu vay vốn cao phải tìm đến nhiều nguồn vốn khác nhau， bao gồm phát hành trái phiếu hoặc vay từ tổ chức tín dụng nước ngoài. Thực tế。nhiều doanh nghiệp bất động sản và xây dựng đã chuyển hướng sang kênh trái phiếu doanh nghiệp khi không thể vay ngân hàng với khối lượng lớn.

Nhìn từ góc độ thị trường， quy định hiện hành về tín dụng doanh nghiệp đang tạo ra cả cơ hội và thách thức. Cơ hội đến từ việc khung pháp lý ngày càng rõ ràng， minh bạch hơn， giúp doanh nghiệp chủ động chuẩn bị hồ sơ. Thách thức nằm ở việc áp dụng không đồng đều giữa các ngân hàng và sự thiếu hụt kỹ năng lập phương án kinh doanh của nhiều doanh nghiệp nhỏ. Để cải thiện tình hình。một số chuyên gia đề xuất tăng cường đối thoại giữa ngân hàng và doanh nghiệp， đồng thời đơn giản hóa thủ tục chứng minh nguồn thu nhập. Dù vậy， giới chủ doanh nghiệp vẫn kỳ vọng vào những thay đổi thực chất hơn từ phía cơ quan quản lý trong thời gian tới.