Giá quặng sắt nhập khẩu tăng gần 30% so với đầu nămệpthépViệtNamtrướcáplựcgiánguyênliệuvàcơhộitừhạtầngủ ngon， trong khi thép cuộn cán nóng (HRC) trên sàn Thượng Hải liên tục điều chỉnh giảm. Khoảng cách chênh lệch này đang bào mòn biên lợi nhuận của các doanh nghiệp thép Việt Nam. Tôi có dịp ghé thăm một nhà máy tại KCN Sông Mây (Đồng Nai) hồi tháng 3， và điều đập vào mắt là những cuộn thép tồn kho xếp kín bãi， trong khi lò cao vẫn chạy hết công suất. “Không thể dừng lò， chi phí khởi động lại còn lớn hơn lỗ” anh Trung。quản đốc phân xưởng， nói ngắn gọn khi tôi hỏi về tình hình tiêu thụ.

Số liệu từ Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA) cho thấy sản lượng bán hàng nội địa quý I/2024 giảm 8% so với cùng kỳ， nhưng xuất khẩu lại tăng 12%。chủ yếu sang châu Âu và ASEAN. Các doanh nghiệp thép Việt Nam đang chuyển hướng mạnh sang thị trường ngoài nước để giải phóng hàng tồn. Tuy nhiên， rào cản kỹ thuật từ EU với cơ chế CBAM (Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon) sẽ siết chặt hơn từ năm 2026. Ông Nguyễn Văn Sửa， chuyên gia thép độc lập， nhận định: “Doanh nghiệp nào không đầu tư vào lò điện hồ quang hoặc công nghệ giảm phát thải sẽ mất đơn hàng châu Âu trong 2-3 năm tới”Ở chiều ngược lại， đầu tư công đang là điểm tựa. Dự án cao tốc Bắc – Nam giai đoạn 2 và sân bay Long Thành tiêu thụ lượng lớn thép xây dựng. Một doanh nghiệp thép tại Hải Phòng cho biết đơn hàng thép thanh vằn cho các nhà thầu cầu đường tăng 20% so với quý trước. Nhưng câu chuyện không đơn giản: giá thép xây dựng trong nước vẫn thấp hơn 5-7% so với thép nhập khẩu từ Trung Quốc， khiến các nhà sản xuất nội địa khó nâng giá. “Chúng tôi đang bán dưới giá thành để giữ thị phần” giám đốc một doanh nghiệp thép tại Bà Rịa – Vũng Tàu thừa nhận.Điểm sáng hiếm hoi đến từ thép không gỉ và thép hợp kim đặc biệt. Nhà máy thép Nam Kim (Bình Dương) vừa khánh thành dây chuyền mạ kẽm thứ ba， nâng công suất lên 1，2 triệu tấn/năm. Ông Vũ Huy， Phó tổng giám đốc， chia sẻ: “Chúng tôi tập trung vào thép mạ cho ngành điện mặt trời và nội thất xuất khẩu。phân khúc ít chịu áp lực giá từ Trung Quốc” Cá nhân tôi cho rằng hướng đi này khả thi， nhưng để mở rộng quy mô， doanh nghiệp cần vốn dài hạn – điều mà nhiều nhà sản xuất thép nội địa vẫn thiếu.Nhìn tổng thể， ngành thép Việt Nam đang ở giai đoạn sàng lọc khắc nghiệt. Doanh nghiệp nào kiểm soát được chi phí năng lượng。

chuyển dịch sang sản phẩm giá trị gia tăng và tận dụng được làn sóng hạ tầng sẽ trụ vững. Số còn lại， nếu chỉ dựa vào thép xây dựng thông thường và vay nợ ngắn hạn， khó lòng qua được năm 2025. Thị trường không chờ ai， và các lò cao vẫn đang đỏ lửa mỗi ngày.