Chỉ trong hai tháng đầu nămệpniêmyếtchậtvậtvớitỷgiáBàihọctừnhữngkhoảnlỗthựrau xanh ngon， tỷ giá USD/VND đã tăng gần 1，5%。đẩy hàng loạt doanh nghiệp niêm yết có dư nợ vay ngoại tệ lớn vào thế khó. Điển hình như CTCP Xuất nhập khẩu Thủy sản Cửu Long (ACL)， lợi nhuận quý I/2024 bị thổi bay hơn 12 tỷ đồng chỉ vì chênh lệch tỷ giá. Con số ấy không lớn với nhiều người， nhưng với cổ đông ACL， đó là lời cảnh báo rằng tỷ giá không còn là câu chuyện vĩ mô xa xôi.

Tôi có dịp trao đổi với một kế toán trưởng tại doanh nghiệp niêm yết ngành thép. Chị bảo: “Hợp đồng vay 20 triệu USD đáo hạn tháng 6， giờ tỷ giá lên 25.400 đồng， mỗi ngày công ty mất thêm vài chục triệu đồng tiền chênh lệch. Ban lãnh đạo họp mỗi tuần， nhưng chẳng ai dám chắc tuần sau tỷ giá có giảm” Những doanh nghiệp niêm yết tỷ giá không chỉ ảnh hưởng đến báo cáo tài chính mà còn làm xói mòn niềm tin nhà đầu tư. Một giám đốc phân tích của công ty chứng khoán VNDirect nhận xét: “Nhà đầu tư ngoại thường bán ròng cổ phiếu của doanh nghiệp có đòn bẩy ngoại tệ cao khi tỷ giá biến động mạnh”Không phải doanh nghiệp nào cũng bị động. CTCP Dệt may Thành Công (TCM) đã chủ động mua hợp đồng kỳ hạn cho 70% doanh thu xuất khẩu năm nay， cố định tỷ giá ở mức 24.800 đồng/USD. Kết quả， quý I/2024， TCM vẫn có lãi ròng gần 50 tỷ đồng. Ông Trần Như Tùng， Chủ tịch HĐQT， chia sẻ tại đại hội cổ đông: “Chúng tôi không đoán tỷ giá， chúng tôi mua bảo hiểm cho nó” Cách làm này không mới。nhưng ít doanh nghiệp niêm yết tỷ giá làm được vì chi phí phòng ngừa rủi ro ăn vào lợi nhuận ngắn hạn.Vậy đâu là điểm cân bằng?Theo dõi báo cáo tài chính quý I của 50 doanh nghiệp niêm yết có vay ngoại tệ， tôi thấy một nghịch lý: nhóm có tỷ lệ phòng ngừa rủi ro tỷ giá trên 50% thường có biên lợi nhuận thấp hơn 1-2% so với nhóm không phòng ngừa， nhưng mức giảm lợi nhuận khi tỷ giá tăng sốc lại ít hơn một nửa. Nhà đầu tư dài hạn có lẽ nên ưu tiên sự ổn định hơn là con số lợi nhuận đẹp trong ngắn hạn. Một chuyên gia ngân hàng nói vui: “Doanh nghiệp niêm yết tỷ giá giống như đi xe máy đội mũ bảo hiểm – trông không ngầu， nhưng va chạm mới thấy quý”Nhìn rộng ra， áp lực tỷ giá năm 2024 chưa có dấu hiệu hạ nhiệt khi Fed vẫn giữ lãi suất cao và nhu cầu nhập khẩu máy móc， nguyên liệu của Việt Nam tăng. Doanh nghiệp niêm yết tỷ giá cần tỉnh táo: đừng chạy theo doanh thu ngoại tệ mà quên đi rủi ro cân đối. Còn nhà đầu tư。

hãy đọc kỹ thuyết minh báo cáo tài chính – nơi những khoản lỗ tỷ giá chưa thực hiện vẫn nằm im， chờ ngày “nổ”.