háng 3/2024ệpnhậpkhẩuquỹđầutưKhidòngvốnngoạichảyvàohạtầngViệtrang trí nhà cửa， Công ty CP Đầu tư Hạ tầng Kỹ thuật TP.HCM (CII) công bố nhận khoản vay hợp vốn 150 triệu USD từ Quỹ Đầu tư Hạ tầng Châu Á (AIIF). Đây không phải trường hợp cá biệt. Một làn sóng doanh nghiệp nhập khẩu quỹ đầu tư đang diễn ra âm thầm nhưng mạnh mẽ， đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng tái tạo và logistics.Doanh nghiệp nhập khẩu quỹ đầu tư hiểu đơn giản là các công ty trong nước chủ động mời gọi。đàm phán và tiếp nhận vốn từ các quỹ đầu tư nước ngoài. Khác với vay ngân hàng truyền thống， kênh này thường đi kèm cam kết về quản trị， công nghệ và mạng lưới phân phối. Ông Nguyễn Văn Thành， Giám đốc một doanh nghiệp cảng biển tại Hải Phòng， kể: “Chúng tôi mất 14 tháng đàm phán với một quỹ Nhật Bản. Họ không chỉ rót 40 triệu USD mà còn cử chuyên gia sang tái cấu trúc bộ máy. Ban đầu anh em phản ứng dữ lắm， nhưng sau hai năm， chi phí vận hành giảm 22%”

Điểm đáng chú ý là các quỹ đầu tư nước ngoài ngày càng ưu tiên doanh nghiệp có sẵn tài sản hạ tầng. Một báo cáo của VinaCapital cuối năm 2023 cho thấy 68% giải ngân vào Việt Nam thuộc nhóm hạ tầng – năng lượng. Lý do rất thực tế: dòng tiền ổn định， ít phụ thuộc chu kỳ tiêu dùng. Điện mặt trời áp mái tại các khu công nghiệp phía Nam đang là miếng bánh hấp dẫn. Chẳng hạn， Công ty TNHH Năng lượng Sạch Phú Yên đã nhập khẩu thành công quỹ đầu tư Na Uy trị giá 25 triệu USD để lắp đặt hệ thống pin lưu trữ. Giám đốc kỹ thuật của công ty này nói thẳng: “Nếu không có quỹ ngoại， chúng tôi không thể mua công nghệ inverter của Đức”Nhưng câu chuyện không toàn màu hồng. Doanh nghiệp nhập khẩu quỹ đầu tư phải đối mặt với áp lực báo cáo dòng tiền hàng quý， tỷ lệ lợi nhuận tối thiểu 15-18%/năm. Một số thương vụ thất bại vì doanh nghiệp Việt không đáp ứng được yêu cầu minh bạch. Tôi từng chứng kiến một công ty thủy sản tại Cà Mau đàm phán với quỹ Singapore. Họ mất 8 tháng， cuối cùng quỹ rút lui vì sổ sách kế toán không đủ tin cậy. Đại diện quỹ nói: “Chúng tôi không đầu tư vào niềm tin， chúng tôi đầu tư vào dữ liệu”Nhìn rộng ra， xu hướng này sẽ tiếp tục khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực， cho phép doanh nghiệp nước ngoài tham gia nhiều hơn vào dự án hạ tầng. Các quỹ đầu tư từ Hàn Quốc， Nhật Bản， Trung Đông đang xếp hàng chờ cơ hội. Doanh nghiệp Việt muốn nhập khẩu quỹ đầu tư thành công cần chuẩn bị ba thứ: báo cáo tài chính kiểm toán độc lập， đội ngũ pháp chế hiểu luật quốc tế， và quan trọng nhất – sẵn sàng chia sẻ quyền kiểm soát. Nếu không。dòng vốn sẽ chảy sang Indonesia hoặc Philippines.