Không còn cảnh các ngân hàng thương mại nhà nước độc chiếm sân chơi tài chính. Những cái tên như VPBankệptưnhânthamgiathịtrườngtàichínhCơhộivàtháchthứhướng dẫn tập thể dục tại nhà。Techcombank， HDBank hay ACB đang cho thấy doanh nghiệp tư nhân có thể trở thành trụ cột của thị trường tài chính Việt Nam. Riêng VPBank， với chiến lược số hóa mạnh mẽ， đã đưa tỷ lệ người dùng ngân hàng số lên hơn 90% trong vài năm gần đây. Một con số biết nói: khối doanh nghiệp tư nhân hiện đóng góp khoảng 40% tổng dư nợ tín dụng toàn hệ thống， theo ước tính từ Ngân hàng Nhà nước. Điều này cho thấy sự dịch chuyển rõ rệt trong cấu trúc thị trường tài chính， nơi doanh nghiệp tư nhân không còn đứng ngoài cuộc.Tôi có dịp trò chuyện với một giám đốc tài chính của một doanh nghiệp sản xuất nhựa tại Bình Dương. Anh kể: cách đây năm năm， để vay được vốn lưu động。công ty phải chờ đợi hàng tháng trời với thủ tục giấy tờ. Giờ đây， qua một nền tảng cho vay kết nối trực tuyến của một doanh nghiệp tư nhân trong lĩnh vực fintech， hồ sơ được duyệt trong 48 giờ， lãi suất cạnh tranh hơn. “Doanh nghiệp tư nhân thị trường tài chính giờ không chỉ là người cung cấp dịch vụ mà còn là đối tác chiến lược của chúng tôi” anh nói. Câu chuyện này không cá biệt. Nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ đang tìm đến các kênh tài chính tư nhân bởi sự linh hoạt và tốc độ， điều mà các tổ chức tín dụng truyền thống đôi khi còn chậm chạp.

Nhưng không phải tất cả đều màu hồng. Rủi ro từ hoạt động tín dụng đen， cho vay nặng lãi núp bóng doanh nghiệp tư nhân vẫn hiện hữu. Một lãnh đạo thanh tra Ngân hàng Nhà nước từng chia sẻ với tôi rằng， việc giám sát các công ty tài chính tiêu dùng do tư nhân sở hữu gặp nhiều khó khăn do mô hình kinh doanh đa dạng và tốc độ đổi mới công nghệ nhanh. Doanh nghiệp tư nhân thị trường tài chính hoạt động hiệu quả sẽ tạo áp lực cạnh tranh lành mạnh。nhưng nếu thiếu kiểm soát， hệ lụy là không nhỏ. Vụ việc một số công ty fintech bị phạt vì thu hồi nợ sai quy định cách đây hai năm là ví dụ điển hình.Điểm sáng đáng chú ý là sự tham gia của doanh nghiệp tư nhân vào thị trường trái phiếu doanh nghiệp. Năm 2023， khối tư nhân phát hành hơn 200.000 tỷ đồng trái phiếu， chiếm phần lớn tổng giá trị phát hành. Dòng tiền từ nhà đầu tư cá nhân đổ vào kênh này cũng tăng mạnh， phản ánh niềm tin vào các doanh nghiệp tư nhân có nền tảng tài chính vững mạnh. Tuy nhiên， tính minh bạch thông tin vẫn là điểm yếu cố hữu. Một nhà đầu tư cá nhân tại Hà Nội than: “Tôi mua trái phiếu của một doanh nghiệp bất động sản tư nhân。nhưng báo cáo tài chính công bố quá sơ sài， khó đánh giá rủi ro”Nhìn từ góc độ của người làm nghề， tôi cho rằng doanh nghiệp tư nhân thị trường tài chính đang đứng trước cơ hội lớn nhưng cũng đối mặt với yêu cầu khắt khe hơn về quản trị và đạo đức kinh doanh. Nhà nước cần có cơ chế khuyến khích đổi mới nhưng đồng thời siết chặt khuôn khổ pháp lý để bảo vệ nhà đầu tư nhỏ lẻ. Bản thân các doanh nghiệp tư nhân phải hiểu rằng， uy tín và sự minh bạch là tài sản quý nhất trên thị trường tài chính. Nếu làm được điều đó， họ không chỉ chiếm lĩnh thị phần trong nước mà còn có thể vươn ra khu vực.