Hàng trăm hộ kinh doanh lắp đặt điện mặt trời mái nhà tại TP.HCM đang đứng trước nguy cơ giảm thu nhập khi EVN đề xuất mua điện với giá chỉ 1.200 đồng/kWhộkinhdoanhđiệnmặttrờimáinhàlongạigiáđiệnmớdu lịch tiết kiệm， thấp hơn nhiều so với mức 1.900 đồng trước đây. Chị Nguyễn Thị Hoa。chủ một quán cà phê ở quận 7， cho biết hệ thống 20 kWp của chị trước đây mỗi tháng bán được gần 2 triệu đồng tiền điện dư， nay nếu áp giá mới thì chỉ còn chưa đầy 1，3 triệu. “Tôi đầu tư hơn 200 triệu， tính hoàn vốn 5 năm， giờ kéo dài thêm 2 năm nữa. Hộ kinh doanh chúng tôi không phải nhà đầu tư lớn， mỗi đồng đều quý”， chị Hoa nói.Điện mặt trời mái nhà từng được xem là kênh đầu tư hấp dẫn cho các hộ kinh doanh nhỏ và vừa. Anh Trần Văn Đức， chủ xưởng mộc ở Bình Dương， lắp 30 kWp năm 2021. Mỗi tháng， xưởng tiết kiệm gần 3 triệu đồng tiền điện và bán dư khoảng 1，5 triệu. “Giá điện lưới tăng liên tục。còn giá mua điện mặt trời lại giảm. Hộ kinh doanh chúng tôi chịu hai đầu”， anh Đức phân tích. Theo khảo sát của Hiệp hội Năng lượng sạch， hơn 60% hộ kinh doanh có hệ thống điện mặt trời cho biết họ sẽ không mở rộng đầu tư nếu giá mua điện giảm xuống dưới 1.500 đồng/kWh.EVN lý giải việc giảm giá mua điện mặt trời mái nhà là do chi phí đầu tư hệ thống lưu trữ và nâng cấp lưới điện tăng cao. Tuy nhiên， nhiều hộ kinh doanh phản bác: họ không yêu cầu lưu trữ， chỉ bán điện trực tiếp lên lưới vào giờ cao điểm. Chị Lê Thị Mai， chủ tiệm giặt ủi ở Hà Nội， bức xúc: “Tôi lắp hệ thống vì tin vào chính sách khuyến khích của nhà nước. Giờ thay đổi giá mà không tham vấn， hộ kinh doanh nhỏ như tôi biết kêu ai”. Một số hộ đã chuyển sang dùng điện mặt trời tự sản tự tiêu， cắt hoàn toàn phần bán dư。dù điều này gây lãng phí nguồn năng lượng tái tạo.Thực tế， giá điện mặt trời mái nhà cho hộ kinh doanh không chỉ là con số. Nó ảnh hưởng đến dòng tiền hàng tháng， kế hoạch trả nợ ngân hàng và cả quyết định thuê thêm lao động. Anh Đức tính toán: nếu giá mua điện giảm 30%， mỗi năm xưởng mất thêm 5，4 triệu đồng， tương đương nửa tháng lương công nhân. “Hộ kinh doanh chúng tôi không thể tăng giá bán vì cạnh tranh。

nên phải cắt giảm chi phí khác. Điện mặt trời là khoản đầu tư dài hạn， giờ thành gánh nặng”， anh nói. Một số hộ kinh doanh ở Đồng Nai thậm chí tháo bớt tấm pin để giảm công suất， tránh bán điện giá thấp.Chính sách giá điện cần ổn định và có lộ trình rõ ràng cho hộ kinh doanh. Nếu EVN tiếp tục giảm giá mua。

làn sóng đầu tư điện mặt trời mái nhà sẽ chững lại， ảnh hưởng đến mục tiêu năng lượng tái tạo quốc gia. Hộ kinh doanh không đòi hỏi giá cao， chỉ cần mức hợp lý để hoàn vốn trong 7-8 năm. Một chủ quán ăn ở Cần Thơ chia sẻ: “Tôi lắp 10 kWp， mỗi tháng bán dư được 800.000 đồng. Nếu giá còn 1.200 đồng， tôi thà để điện dư chạy vào bình nóng lạnh còn hơn bán rẻ”. Câu chuyện của những hộ kinh doanh này cho thấy giá điện mặt trời mái nhà không thể do một bên quyết định， mà cần đối thoại và chia sẻ lợi ích hài hòa.