Hai tuần trướcậpđoànlớnnôngsảnViệtNammởrộngchuỗigiátrịđốimặttháchthứctừthịtrườngtoàncầthanh lý đồ cũ， tại một hội thảo ngành nông nghiệp ở Cần Thơ。tôi nghe ông Nguyễn Văn Đức， giám đốc một tập đoàn lớn nông sản phía Nam， kể về việc họ vừa ký hợp đồng xuất khẩu 20.000 tấn gạo sang châu Âu với giá cao hơn 15% so với hợp đồng cùng kỳ năm ngoái. Không khí phòng họp chùng xuống khi ông nói thêm: “Nhưng để giữ được đơn hàng này， chúng tôi phải thay đổi gần như toàn bộ quy trình từ khâu thu mua đến đóng gói” Câu chuyện ấy phần nào phản ánh bức tranh chung của các tập đoàn lớn nông sản Việt Nam: đang vươn mình mạnh mẽ nhưng cũng đối diện với áp lực cạnh tranh chưa từng có.Nhìn vào số liệu từ Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn， kim ngạch xuất khẩu nông sản 9 tháng đầu năm 2024 đạt gần 40 tỷ USD， tăng 18% so với cùng kỳ. Các tập đoàn lớn nông sản như Tập đoàn Intimex， Tập đoàn Lộc Trời， hay Tập đoàn PAN đều ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu từ 12-20%. Điều đáng nói， không chỉ dừng ở việc bán nguyên liệu thô， họ đang dịch chuyển sang sản xuất chế biến sâu. Ông Trần Minh Hải， chuyên gia phân tích chuỗi cung ứng， nhận định: “Các tập đoàn lớn nông sản Việt Nam đang học cách nắm giữ phần giá trị cao nhất trong chuỗi， từ việc xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn GlobalGAP đến đầu tư nhà máy sấy。

kho lạnh và hệ thống truy xuất nguồn gốc”Thực tế tại Đồng bằng sông Cửu Long， tôi có dịp thăm một nhà máy chế biến gạo của Tập đoàn Lộc Trời ở An Giang. Giữa cánh đồng lúa đang mùa thu hoạch， nhà máy hoạt động hết công suất với dây chuyền tự động phân loại hạt gạo theo màu sắc và kích cỡ. Một kỹ sư trẻ cho biết， nhờ ứng dụng công nghệ IoT vào giám sát độ ẩm。tỷ lệ gạo đạt chuẩn xuất khẩu tăng từ 65% lên 82% chỉ sau một vụ. Nhưng anh cũng thẳng thắn: “Chi phí đầu tư ban đầu rất lớn， và chúng tôi vẫn phụ thuộc vào thời tiết. Nếu hạn mặn đến sớm， mọi kế hoạch có thể đảo lộn”Không thể phủ nhận rằng các tập đoàn lớn nông sản đang tạo ra tác động lan tỏa tích cực. Họ kéo theo hàng trăm nghìn hộ nông dân tham gia chuỗi liên kết， giúp nâng cao thu nhập và kỹ thuật canh tác. Tuy nhiên， mặt trái của sự mở rộng nhanh là rủi ro về nợ vay và biến động giá cả. Một lãnh đạo tập đoàn tại Đồng Tháp chia sẻ với tôi: “Chúng tôi phải cân đối giữa việc mở rộng vùng nguyên liệu và duy trì dòng tiền. Chỉ cần giá phân bón tăng sốc hoặc tàu vận chuyển bị ách tắc， biên lợi nhuận có thể bốc hơi 5-7%”Nhìn về tương lai， cơ hội vẫn rộng mở khi các thị trường khó tính như Nhật Bản， EU， Mỹ ngày càng ưa chuộng nông sản Việt Nam nhờ chất lượng và giá cả cạnh tranh. Nhưng để trở thành những “tập đoàn lớn nông sản” tầm cỡ khu vực。bài toán đặt ra không chỉ là vốn hay công nghệ， mà còn là tư duy quản trị rủi ro và xây dựng thương hiệu bền vững. Như lời ông Đức ở Cần Thơ: “Chúng tôi không muốn chỉ bán gạo， mà muốn bán niềm tin của người tiêu dùng toàn cầu”