háng 7 vừa quaánguyênliệuleothangDoanhnghiệpsảnxuấtvậtlộngiữavòngxoáychiphíchia sẻ về dọn nhà nhanh， giá thép cuộn cán nóng tại thị trường Việt Nam tăng thêm 5% so với quý trước， đẩy chi phí đầu vào của Công ty Cơ khí Tân Hưng (Bình Dương) lên mức cao nhất trong vòng hai năm. Ông Nguyễn Văn Lâm。giám đốc điều hành， cho biết mỗi tấn nguyên liệu giờ đây đắt hơn 2，3 triệu đồng， buộc doanh nghiệp phải xoay xở đủ đường: cắt giảm sản lượng， đàm phán lại với nhà cung cấp， thậm chí tính đến chuyện tăng giá bán dù đầu ra đang chững lại. Câu chuyện của Tân Hưng không phải cá biệt. Từ dệt may， nhựa， đến chế biến gỗ， giá nguyên liệu cho doanh nghiệp đang trở thành bài toán sống còn khi nguồn cung toàn cầu biến động khó lường.Có một thực tế ít được nói đến: không phải mọi doanh nghiệp đều chịu tác động như nhau. Những đơn vị nhập khẩu nguyên liệu với hợp đồng dài hạn vẫn giữ được giá ổn định trong vài tháng tới， trong khi nhóm mua giao ngay đang lao đao. Chị Trần Thị Hồng， chủ một xưởng may xuất khẩu ở TP.HCM。

kể rằng giá vải cotton đã tăng 12% kể từ tháng 4， nhưng chị không thể chuyển hết vào giá gia công vì đối tác nước ngoài chỉ chấp nhận mức tăng 3-4%. “Làm không công， thậm chí lỗ， nhưng phải giữ khách” chị nói. Điều này phản ánh một nghịch lý: giá nguyên liệu cho doanh nghiệp tăng， nhưng sức mạnh đàm phán lại nằm ở phía đối tác mua hàng， đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng toàn cầu suy yếu.Vậy đâu là nguyên nhân?Dịch bệnh， xung đột địa chính trị， và chính sách bảo hộ thương mại đã làm đứt gãy chuỗi cung ứng. Giá dầu tăng kéo theo chi phí vận tải， nhựa。phân bón. Giá điện， nước， lương tối thiểu vùng cũng góp phần đẩy mặt bằng chi phí lên. Nhưng có một yếu tố nội tại ít được nhắc: nhiều doanh nghiệp Việt vẫn phụ thuộc quá lớn vào nguyên liệu nhập khẩu， trong khi công nghiệp phụ trợ chưa đủ mạnh để thay thế. Một lãnh đạo hiệp hội ngành nhựa thừa nhận: “Chúng tôi nhập 70-80% hạt nhựa， nên giá nguyên liệu cho doanh nghiệp biến động là chuyện đương nhiên” Sự phụ thuộc này khiến các doanh nghiệp gần như không có vùng đệm khi thị trường thế giới rung lắc.Đối phó ra sao?Không có giải pháp vạn năng。nhưng một số doanh nghiệp đã tự tìm lối đi riêng. Công ty Thực phẩm Vĩnh Thành (Đồng Nai) chuyển sang dùng nguyên liệu trong nước thay thế 30% lượng nhập khẩu， tiết kiệm được 8% chi phí. Một số khác liên kết thành nhóm mua chung để có giá tốt hơn. Tuy nhiên， theo tôi， những nỗ lực đơn lẻ này chỉ như muối bỏ biển nếu không có chính sách hỗ trợ về thuế， tín dụng và phát triển vùng nguyên liệu. Giá nguyên liệu cho doanh nghiệp sẽ còn biến động， và người chịu thiệt cuối cùng vẫn là những đơn vị nhỏ， thiếu vốn， thiếu thông tin thị trường.Nhìn xa hơn， việc kiểm soát giá nguyên liệu không thể chỉ trông chờ vào may mắn. Doanh nghiệp cần chủ động dự báo。

xây dựng nhiều nguồn cung， và đầu tư vào công nghệ để giảm định mức tiêu hao. Tôi từng chứng kiến một xưởng gỗ ở Bình Định tiết kiệm 15% nguyên liệu nhờ tối ưu hóa thiết kế và tận dụng phế phẩm. Đó là cách làm thực tế， không ồn ào nhưng hiệu quả. Giá nguyên liệu cho doanh nghiệp có thể vẫn là cơn đau đầu dài hạn， nhưng nếu biết cách， doanh nghiệp vẫn có thể đứng vững.