Hàng loạt doanh nghiệp du lịch cổ phần đang đối mặt với áp lực tái cấu trúc vốn sau hai năm biến động. Điển hình như trường hợp của một công ty lữ hành tại TP.HCMệpdulịchcổphầnCuộcđuavốnvàbàitoánniềcao lầu miền Nam， cổ phiếu giảm sàn 7 phiên liên tiếp sau khi công bố lỗ lũy kế gần 200 tỷ đồng. Ban lãnh đạo doanh nghiệp du lịch cổ phần này từng tự hào về mô hình chuỗi khách sạn – resort， nhưng giờ đây phải đàm phán với ngân hàng để giãn nợ. Thực tế cho thấy， việc cổ phần hóa không tự động tạo ra sức đề kháng trước khủng hoảng. Nó chỉ là công cụ huy động vốn。còn hiệu quả phụ thuộc vào cách doanh nghiệp du lịch cổ phần quản trị rủi ro và xoay trục sản phẩm.Tôi từng tham dự một đại hội cổ đông của doanh nghiệp du lịch cổ phần tại Đà Nẵng. Không khí căng thẳng đến mức chủ tịch hội đồng quản trị phải rời ghế giữa chừng vì cổ đông chất vấn về khoản đầu tư vào du thuyền cao cấp. Một cổ đông lớn đứng dậy: “Các anh nói cổ phần hóa để minh bạch， nhưng báo cáo tài chính quý trước còn chưa kiểm toán xong” Câu chuyện riêng lẻ ấy phản ánh vấn đề hệ thống: nhiều doanh nghiệp du lịch cổ phần chạy theo quy mô mà bỏ quên nền tảng tài chính. Khi dòng tiền từ phát hành cổ phiếu cạn。họ lập tức lao đao. Ngược lại， vài doanh nghiệp du lịch cổ phần nhỏ hơn lại sống khỏe nhờ tập trung vào tour trải nghiệm bản địa， doanh thu ổn định dù không có cổ đông chiến lược ngoại.Điểm đáng chú ý là làn sóng thoái vốn của cổ đông ngoại khỏi các doanh nghiệp du lịch cổ phần. Một quỹ đầu tư Nhật Bản đã bán sạch cổ phần tại chuỗi khách sạn 4 sao ở Phú Quốc sau 5 năm gắn bó. Lý do họ đưa ra: “Tỷ suất sinh lời không còn hấp dẫn khi chi phí vận hành tăng 30%” Trong khi đó， một doanh nghiệp du lịch cổ phần nội địa lại mua lại phần vốn này để mở rộng mảng MICE. Động thái trái chiều cho thấy thị trường đang phân hóa. Nhà đầu tư ngoại rút lui vì áp lực lợi nhuận ngắn hạn。còn doanh nghiệp trong nước nhìn thấy cơ hội dài hạn từ du lịch công vụ. Nhưng để thành công， doanh nghiệp du lịch cổ phần phải giải bài toán dòng tiền: vừa trả cổ tức， vừa đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất.Một góc nhìn khác từ thị trường chứng khoán: cổ phiếu du lịch thường bị định giá thấp hơn giá trị sổ sách. Nhà đầu tư cá nhân e dè vì tính chu kỳ của ngành. Tôi có quen một nhà đầu tư lâu năm， ông bảo: “Tôi không mua doanh nghiệp du lịch cổ phần chỉ vì họ có thương hiệu. Tôi xem dòng tiền từ hoạt động kinh doanh có dương không， nợ vay có giảm không” Quan điểm này đúng với thực tế: nhiều doanh nghiệp du lịch cổ phần báo lãi trên giấy nhờ đánh giá lại tài sản， nhưng dòng tiền kinh doanh âm nặng. Khi lãi suất tăng。họ lập tức mất khả năng thanh toán. Vì vậy， cổ phần hóa chỉ là bước khởi đầu. Điều quyết định là kỷ luật tài chính và chiến lược sản phẩm khác biệt.

Nhìn rộng ra， các doanh nghiệp du lịch cổ phần đang ở giai đoạn sàng lọc. Những đơn vị sống sót sẽ là những đơn vị biết từ chối dự án xa rời năng lực cốt lõi. Một CEO của doanh nghiệp du lịch cổ phần tại Nha Trang chia sẻ: “Chúng tôi cắt giảm 40% danh mục đầu tư， chỉ giữ lại những cơ sở có dòng tiền dương trong 6 tháng” Cách làm này không hào nhoáng。nhưng giúp doanh nghiệp du lịch cổ phần trụ vững. Thị trường không thiếu tiền， chỉ thiếu niềm tin. Khi niềm tin được xây từ báo cáo minh bạch và cam kết thực thi， dòng vốn sẽ quay lại. Còn nếu chỉ dựa vào cổ phần hóa như một nhãn mác， doanh nghiệp du lịch cổ phần sẽ tiếp tục mất giá trên sàn.