Chị Nguyễn Thị HoaệpvậntảithươngmạiđiệntửCuộcđuakhốcliệtvànhữngmảngtốiphíbánh khọt mới nhất， chủ một shop quần áo online ở quận 12， TP.HCM， vừa phải huỷ 12 đơn hàng trong một buổi sáng vì đơn vị vận chuyển không đến lấy hàng đúng giờ. “Khách đặt từ tối hôm trước， hứa giao trong ngày， giờ shipper bảo kẹt xe， không tới được. Mình mất khách， mất luôn uy tín”， chị Hoa nói trong điện thoại。giọng đầy bực bội. Câu chuyện của chị không phải cá biệt. Khi thương mại điện tử bùng nổ， các doanh nghiệp vận tải thương mại điện tử cũng mọc lên như nấm， nhưng chất lượng dịch vụ lại là câu chuyện hoàn toàn khác.Thị trường vận chuyển cho thương mại điện tử Việt Nam hiện có sự tham gia của hàng trăm doanh nghiệp， từ những tên tuổi lớn như Giao Hàng Tiết Kiệm， GHN。

Viettel Post， J&T Express， Best Express cho đến vô số đơn vị nhỏ lẻ chỉ hoạt động trong một vài quận. Sự cạnh tranh đẩy giá cước xuống mức thấp chưa từng thấy. Có thời điểm， một đơn hàng nội thành chỉ có giá 12.000 – 15.000 đồng， thậm chí miễn phí nếu người bán ký hợp đồng số lượng lớn. Nhưng cái giá phải trả không hề nhỏ. Tỷ lệ hàng thất lạc， hư hỏng， giao chậm tăng vọt trong các dịp cao điểm như 9/9， 10/10， 11/11. Một giám đốc vận hành của một sàn TMĐT lớn tiết lộ， trong đợt sale cuối năm 2023， có đơn vị vận tải đạt tỷ lệ giao đúng hạn chỉ 65%， nghĩa là cứ 3 đơn thì có 1 đơn trễ hẹn.Điều đáng nói là các doanh nghiệp vận tải thương mại điện tử không chỉ cạnh tranh bằng giá. Họ đang đua nhau đầu tư vào công nghệ và mạng lưới điểm giao nhận. GHN mở hàng nghìn điểm lấy hàng tự động， J&T Express tung ra ứng dụng cho phép shipper cập nhật trạng thái đơn hàng theo thời gian thực. Nhưng công nghệ có tốt đến đâu cũng không giải quyết được bài toán con người. Shipper bị ép chỉ tiêu， thu nhập bấp bênh。áp lực thời gian khiến nhiều người bỏ nghề sau vài tháng. Anh Trần Văn Lâm， một cựu shipper ở Hà Nội， kể: “Ngày nào cũng chạy 14 – 16 tiếng， giao 100 – 120 đơn， nhưng tiền xăng， tiền điện thoại， tiền phạt trừ hết， còn chưa tới 300.000 đồng. Làm được 4 tháng thì mình nghỉ”Một góc tối khác là chính sách đền bù. Nhiều doanh nghiệp vận tải thương mại điện tử quy định mức bồi thường tối đa chỉ vài trăm nghìn đồng cho mỗi đơn hàng， bất kể giá trị thực tế là bao nhiêu. Chị Hoa kể tiếp: “Mình gửi một đơn hàng trị giá 2，5 triệu đồng， bên vận chuyển làm mất， họ chỉ đền 300.000 đồng. Kiện thì mất thời gian， mà kiện cũng chẳng giải quyết được gì” Những tranh chấp kiểu này diễn ra hàng ngày。nhưng ít khi được đưa ra ánh sáng vì người bán online thường chọn cách bỏ qua để giữ mối quan hệ với đối tác vận chuyển.Thị trường vận tải thương mại điện tử Việt Nam sẽ còn tiếp tục nóng. Dự báo đến năm 2025， khối lượng đơn hàng TMĐT có thể tăng gấp đôi hiện tại. Các doanh nghiệp vận tải thương mại điện tử nếu chỉ chạy theo giá rẻ mà không cải thiện chất lượng dịch vụ và đối xử công bằng với shipper， người bán hàng， thì sớm muộn cũng bị đào thải. Người tiêu dùng thì ngày càng khó tính， họ không chỉ so sánh giá mà còn so sánh trải nghiệm giao hàng. Một đơn hàng đến muộn có thể khiến họ rời bỏ cả một shop. Và đằng sau mỗi đơn hàng bị trễ， mất mát。là những câu chuyện mất thu nhập， mất niềm tin của người bán lẫn người mua.