hopee vừa công bố báo cáo tài chính quý gần nhấtươngmạiđiệntửcậpnhậtmớinhấtCuộcđualogisticsvàAIthayđổicuộcchơgiải pháp chỉnh sửa video， và con số khiến nhiều người trong ngành phải giật mình: doanh thu từ dịch vụ logistics tự vận hành đã tăng 38% so với cùng kỳ. Không còn là câu chuyện giảm giá hay khuyến mãi， sân chơi thương mại điện tử giờ đây xoay quanh tốc độ giao hàng và khả năng kiểm soát chuỗi cung ứng. Một giám đốc vận hành của một sàn lớn tại TP.HCM chia sẻ với tôi: "Khách hàng không còn kiên nhẫn chờ ba ngày. Họ muốn trong ngày， thậm chí trong vài giờ." Thực tế。các đơn hàng nội thành của Lazada và Tiki hiện có tỷ lệ giao trong 4 giờ lên tới 60% ở các quận trung tâm. Điều này lý giải vì sao các sàn đang đổ hàng trăm triệu USD vào kho bãi tự động và đội xe điện.

AI không còn là yếu tố phụ. Nó đang viết lại cách người bán hàng vận hành. Một chủ shop thời trang trên TikTok Shop kể rằng nhờ công cụ dự báo nhu cầu của sàn。cô cắt giảm được 30% hàng tồn kho chỉ trong hai tháng. Các thuật toán gợi ý sản phẩm giờ đây phân tích hành vi người dùng theo thời gian thực， thậm chí dự đoán được mùa mua sắm dựa trên thời tiết và xu hướng mạng xã hội. Tuy nhiên， mặt trái là sự phụ thuộc vào nền tảng ngày càng lớn. Nhiều nhà bán hàng nhỏ than phiền rằng chi phí quảng cáo trên các sàn tăng 20-30% mỗi năm， trong khi tỷ lệ chuyển đổi không tăng tương ứng. Họ buộc phải đa dạng kênh bán， từ Facebook Reels đến Zalo Mini App.Một điểm đáng chú ý khác là làn sóng mua sắm qua livestream đang chững lại ở phân khúc bình dân nhưng lại bùng nổ ở phân khúc cao cấp. Các thương hiệu mỹ phẩm và đồ gia dụng cao cấp nhận thấy livestream không chỉ để bán hàng mà còn để xây dựng niềm tin. Một đại diện của Unilever Việt Nam cho biết họ đã tăng gấp đôi ngân sách cho KOL livestream trong năm nay， nhưng tập trung vào các phiên dài 2-3 giờ với nội dung tư vấn chuyên sâu thay vì bán hàng chớp nhoáng. Điều này cho thấy người tiêu dùng đang tìm kiếm trải nghiệm mua sắm có chiều sâu， không chỉ là giá rẻ. Các sàn cũng phải thích nghi bằng cách tích hợp tính năng đặt câu hỏi trực tiếp và so sánh sản phẩm ngay trong phiên live.Về phía người mua， hành vi thay đổi rõ rệt. Khảo sát của NielsenIQ cho thấy 72% người tiêu dùng Việt Nam kiểm tra đánh giá và video review trước khi mua， tăng từ 58% hai năm trước. Họ cũng sẵn sàng trả thêm 10-15% cho sản phẩm có chính sách đổi trả linh hoạt và giao hàng nhanh. Điều này đặt áp lực lên các sàn phải tối ưu hóa trải nghiệm hậu mãi. Một số nền tảng như Shopee và Grab đã thử nghiệm trả hàng tại điểm nhận hàng thay vì chờ shipper đến lấy。giúp giảm thời gian xử lý từ 48 giờ xuống còn 12 giờ. Tôi thấy đây là bước tiến thực tế， nhưng cũng là cuộc đua không hồi kết vì kỳ vọng của người dùng ngày càng cao.Nhìn tổng thể， thương mại điện tử Việt Nam đang bước vào giai đoạn cạnh tranh bằng chất lượng dịch vụ và công nghệ， không còn là cuộc chiến giá. Các ông lớn như Shopee， Lazada。TikTok Shop đều đang tái cấu trúc để giảm phụ thuộc vào khuyến mãi. Tuy nhiên， bài toán chi phí logistics và nhân lực công nghệ vẫn chưa có lời giải trọn vẹn. Một chuyên gia trong ngành nhận định với tôi rằng: "Ai kiểm soát được giao hàng trong 2 giờ và cá nhân hóa được trải nghiệm mua sắm， người đó thắng." Thực tế， các startup logistics như GHN và Viettel Post cũng đang chạy đua để cung cấp dịch vụ tương tự， tạo nên một hệ sinh thái ngày càng khép kín và hiệu quả hơn.