Quỹ bảo hiểm y tế toàn quốc vừa công bố báo cáo tài chính quý I/2024 với mức thặng dư gần 2.300 tỷ đồngáocáotàichínhbảohiểmytếNhữngconsốbiếtnóitừthựctếcơm niêu truyền thống， giảm 12% so với cùng kỳ năm ngoái. Con số này thoạt nghe có vẻ khả quan， nhưng khi bóc tách từng dòng mục， bức tranh không hoàn toàn màu hồng. Chi phí khám chữa bệnh bảo hiểm y tế tăng vọt ở nhóm bệnh không lây nhiễm， đặc biệt là ung thư và tim mạch， chiếm tới 42% tổng chi. Một cán bộ phòng tài chính kế toán của BHXH Việt Nam thừa nhận: “Số thu tăng chậm hơn số chi。áp lực cân đối quỹ đang hiện hữu rõ hơn bao giờ hết”Nhìn vào báo cáo tài chính bảo hiểm y tế của ba năm gần đây， xu hướng mất cân đối trở nên đáng lo ngại. Năm 2022， quỹ bội thu 4.100 tỷ;

năm 2023 còn 2.600 tỷ;quý I năm nay chỉ còn 2.300 tỷ. Nguyên nhân chính đến từ việc gia tăng tỷ lệ bao phủ và mở rộng quyền lợi， trong khi mức đóng không thay đổi. Tôi có dịp trao đổi với một kế toán trưởng bệnh viện tuyến huyện ở Nghệ An。chị cho biết: “Mỗi tháng chúng tôi gửi hồ sơ thanh toán lên cơ quan bảo hiểm， nhiều ca bệnh nặng chi phí lên tới hàng trăm triệu đồng， nhưng nguồn quỹ phân bổ về có hạn. Báo cáo tài chính bảo hiểm y tế của bệnh viện cũng vì thế mà luôn trong trạng thái chờ duyệt”Điều đáng chú ý là cơ cấu chi của quỹ đang dịch chuyển rõ rệt. Chi cho y tế dự phòng và chăm sóc ban đầu chỉ chiếm 8，5% tổng chi， trong khi chi cho điều trị nội trú lên tới 61%. Con số này phản ánh một thực tế: hệ thống đang tập trung vào chữa bệnh hơn là phòng bệnh. Một chuyên gia tài chính y tế tại Đại học Kinh tế Quốc dân nhận định với tôi rằng: “Báo cáo tài chính bảo hiểm y tế nếu chỉ nhìn vào con số tổng sẽ bỏ qua câu chuyện phân bổ nguồn lực. Chúng ta đang chi đồng tiền cuối cùng cho việc chữa trị thay vì đầu tư đồng tiền đầu tiên cho dự phòng”Về phía cơ quan quản lý， BHXH Việt Nam đã có những động thái điều chỉnh. Dự thảo sửa đổi Luật Bảo hiểm y tế lần này bổ sung quy định về kiểm soát chi phí。ứng dụng công nghệ thông tin trong giám định bảo hiểm y tế và tính toán lại mức đóng theo nhóm đối tượng. Tuy nhiên， theo một thành viên ban soạn thảo， việc thay đổi cơ chế tài chính cần lộ trình 3-5 năm mới có thể tác động rõ rệt đến báo cáo tài chính bảo hiểm y tế. Trong ngắn hạn， các bệnh viện vẫn phải xoay xở với nguồn quỹ hạn chế， nhiều nơi chấp nhận bù lỗ từ nguồn thu dịch vụ để duy trì hoạt động.Câu chuyện tài chính bảo hiểm y tế không chỉ là những con số trên giấy. Nó là bài toán cân não giữa mở rộng quyền lợi và duy trì bền vững quỹ。giữa nhu cầu khám chữa bệnh ngày càng tăng và khả năng chi trả có hạn. Nhìn vào báo cáo quý I， tôi thấy một tín hiệu tích cực: số người tham gia bảo hiểm y tế tăng 2，1% so với cùng kỳ， cho thấy niềm tin của người dân vào hệ thống vẫn được duy trì. Nhưng niềm tin ấy cần được nuôi dưỡng bằng những quyết sách tài chính minh bạch và hiệu quả hơn， chứ không chỉ bằng những con số thặng dư ngày càng mỏng đi.