Hóa đơn tiền điện tháng 6 của chị Nguyễn Thị HoaánănglượngvàmứcphítăngvọtNgườitiêudùngViệtchậtvậtxoayxởgiải pháp sửa chữa đồ gia dụng， một hộ gia đình ở quận Thanh Xuân， Hà Nội， tăng gần 40% so với tháng 5. Chị Hoa cho biết gia đình chị vẫn dùng các thiết bị như cũ， nhưng số tiền phải trả đã lên tới hơn 2。5 triệu đồng. "Tôi không hiểu vì sao giá năng lượng và mức phí lại nhảy vọt như vậy. Điện， xăng， gas đều tăng， trong khi thu nhập không đổi"， chị Hoa nói. Câu chuyện của chị Hoa không phải cá biệt. Từ đầu năm 2024 đến nay， giá năng lượng và mức phí tại Việt Nam đã trải qua nhiều đợt điều chỉnh， tác động trực tiếp đến chi tiêu của hàng triệu hộ gia đình và doanh nghiệp.

Theo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN)， từ ngày 4/5， giá bán lẻ điện bình quân tăng thêm 3%， lên mức 2.103，15 đồng/kWh (chưa bao gồm thuế VAT). Đây là lần tăng thứ hai trong vòng tám tháng. Không chỉ điện， giá xăng dầu trong nước cũng liên tục biến động. Ngày 13/6， xăng E5 RON92 tăng 230 đồng/lít， xăng RON95 tăng 250 đồng/lít. Giá gas bán lẻ cũng tăng 7.000 đồng/bình 12kg từ đầu tháng 6. Những con số này cộng lại khiến mức phí sinh hoạt của các hộ gia đình tăng đáng kể. Anh Trần Văn Nam， chủ một quán ăn nhỏ ở quận 3， TP.HCM， cho biết mỗi tháng anh phải trả thêm gần 1，2 triệu đồng tiền điện và gas. "Tôi buộc phải tăng giá bán mỗi phần ăn thêm 5.000 đồng。nhưng khách hàng cũng đang thắt chặt chi tiêu"， anh Nam chia sẻ.Giá năng lượng và mức phí tăng không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt mà còn đẩy chi phí sản xuất của doanh nghiệp lên cao. Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP.HCM cho biết nhiều thành viên đã ghi nhận chi phí năng lượng chiếm từ 15-20% tổng chi phí vận hành， tăng so với mức 10-12% của năm trước. Ông Lê Minh Tuấn， giám đốc một công ty sản xuất bao bì tại Bình Dương， nói rằng mỗi tháng công ty ông phải trả thêm hơn 50 triệu đồng tiền điện. "Chúng tôi đang cân nhắc cắt giảm giờ làm hoặc đầu tư hệ thống năng lượng mặt trời để giảm bớt gánh nặng"， ông Tuấn nói. Trong khi đó， nhiều hộ gia đình đã chuyển sang sử dụng các thiết bị tiết kiệm điện， tắt bớt đèn chiếu sáng。hoặc hạn chế dùng điều hòa. Chị Hoa cho biết gia đình chị đã mua một chiếc quạt tích điện và chỉ bật điều hòa hai giờ mỗi tối.Nguyên nhân của đợt tăng giá năng lượng và mức phí lần này đến từ nhiều yếu tố. Giá nhiên liệu nhập khẩu như than， khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) trên thị trường thế giới tăng cao do căng thẳng địa chính trị và nhu cầu phục hồi sau đại dịch. Thêm vào đó。tỷ giá USD/VND tăng cũng làm chi phí nhập khẩu năng lượng đắt đỏ hơn. Theo Bộ Công Thương， Việt Nam vẫn phải nhập khẩu một phần lớn năng lượng sơ cấp， nên giá trong nước phụ thuộc trực tiếp vào giá thế giới. Một chuyên gia năng lượng tại Hà Nội nhận định: "Giá năng lượng và mức phí sẽ còn biến động khó lường trong nửa cuối năm 2024. Người dân và doanh nghiệp cần chủ động ứng phó， thay vì chờ đợi sự hỗ trợ từ nhà nước".Nhìn vào thực tế， việc giá năng lượng và mức phí tăng liên tục đang đặt ra bài toán cân đối ngân sách cho cả hộ gia đình lẫn doanh nghiệp. Không ít người đã phải cắt giảm các khoản chi tiêu khác như ăn uống， giải trí， hoặc giáo dục. Anh Nam， chủ quán ăn ở TP.HCM， cho biết anh đã phải cho con chuyển sang học trường công lập để tiết kiệm chi phí. "Mọi thứ đều tăng， chỉ có thu nhập là đứng yên. Tôi chỉ mong giá năng lượng sớm ổn định để làm ăn"， anh Nam bày tỏ. Trong khi đó， một số chuyên gia khuyến nghị người dân nên theo dõi sát biểu giá điện， xăng dầu và gas để điều chỉnh thói quen tiêu dùng. Việc lắp đặt điện mặt trời áp mái cũng đang được nhiều hộ gia đình cân nhắc， dù chi phí đầu tư ban đầu không nhỏ. Rõ ràng， giá năng lượng và mức phí không còn là câu chuyện riêng của ngành năng lượng。mà đã trở thành áp lực chung của toàn xã hội.