Hơn 80% doanh nghiệp vận tải trong nước có quy mô vừa và nhỏânhàngđồnghànhcùngdoanhnghiệpvậntảiĐònbẩytàichínhchohạtầlưu ý khi chuyển đổi nghề nghiệp， sở hữu đội xe mỏng và dòng tiền luôn trong trạng thái căng như dây đàn. Một chủ doanh nghiệp vận tải tại Hải Phòng chia sẻ với tôi rằng。để mua thêm hai đầu kéo container chạy tuyến Hà Nội – Hải Phòng， anh phải thế chấp cả căn nhà đang ở. Câu chuyện ấy không hiếm. Nó phản ánh một thực tế: thiếu vốn dài hạn là nút thắt lớn nhất khiến các doanh nghiệp vận tải khó mở rộng quy mô， trong khi nhu cầu vận chuyển hàng hóa đang tăng nhanh sau đại dịch.Nhìn vào báo cáo tài chính của một doanh nghiệp vận tải đường bộ điển hình， chi phí nhiên liệu và lương tài xế chiếm gần 60% tổng chi phí. Phần còn lại dành cho bảo dưỡng， phí đường bộ và trả lãi vay. Nếu lãi suất vay vốn lưu động vượt 10%/năm， biên lợi nhuận gần như bốc hơi. Thế nhưng。

nhiều doanh nghiệp vẫn chấp nhận vay nóng vì không tiếp cận được gói tín dụng ưu đãi từ ngân hàng. Lý do chủ yếu đến từ việc tài sản thế chấp là xe tải đã qua sử dụng， khó định giá， và hồ sơ chứng minh doanh thu không đủ thuyết phục.Thực tế này đang dần thay đổi. Một số ngân hàng thương mại đã tung ra sản phẩm cho vay mua xe vận tải với thời hạn lên đến 7 năm， ân hạn gốc 12 tháng。lãi suất ưu đãi 7，5%/năm trong năm đầu. Điều đáng chú ý là họ chấp nhận dùng chính chiếc xe hình thành từ vốn vay làm tài sản bảo đảm， thay vì đòi hỏi bất động sản. Một cán bộ tín dụng tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB) cho biết， chi nhánh anh phụ trách đã giải ngân cho 14 doanh nghiệp vận tải trong quý I/2025， tập trung vào phân khúc xe tải nhẹ và xe container. Con số này gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái.Vậy tại sao ngân hàng lại mạnh tay hơn với doanh nghiệp vận tải?Thứ nhất。nhu cầu vận chuyển hàng hóa qua biên giới và nội địa đang phục hồi rõ rệt. Thứ hai， các ngân hàng nhận ra rằng doanh nghiệp vận tải có dòng tiền đều đặn hàng ngày， ít rủi ro hơn so với doanh nghiệp sản xuất có tính chu kỳ. Thứ ba， việc số hóa dữ liệu vận tải – như nhật ký hành trình， hóa đơn điện tử – giúp ngân hàng kiểm soát dòng tiền tốt hơn. Tôi cho rằng đây là bước tiến đáng ghi nhận， nhưng cũng đặt ra yêu cầu mới: doanh nghiệp vận tải phải minh bạch sổ sách hơn nếu muốn tiếp cận vốn rẻ.Không phải mọi doanh nghiệp đều dễ dàng. Một công ty vận tải tại Bình Dương than phiền rằng họ bị từ chối giải ngân vì tỷ lệ nợ xấu của ngành vận tải trong hệ thống ngân hàng vẫn còn cao. Điều này đúng。nhưng nó cũng phản ánh một vòng luẩn quẩn: thiếu vốn thì khó đổi mới đội xe， xe cũ thì hay hỏng， hỏng thì mất doanh thu， mất doanh thu thì không trả được nợ. Phá vỡ vòng luẩn quẩn ấy cần sự hợp tác ba bên: doanh nghiệp vận tải minh bạch hóa hoạt động， ngân hàng linh hoạt hơn trong thẩm định tài sản， và cơ quan quản lý cần có chính sách bảo lãnh cho vay mua xe thương mại. Một vài ngân hàng đã thí điểm bảo lãnh dựa trên hợp đồng vận chuyển đầu ra， nhưng số lượng còn khiêm tốn. Nếu mô hình này được nhân rộng， tôi tin rằng doanh nghiệp vận tải sẽ bớt phụ thuộc vào tín dụng đen và có thể đầu tư bài bản hơn cho đội xe của mình.