Chi phí vay vốn tăng vọt sau động thái nâng lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đang bóp nghẹt dòng tiền của các doanh nghiệp bán hàngănglãisuấtDoanhnghiệpbánhàngchậtvậtxoayxởmiến trộn đang viral， đặc biệt là những đơn vị có tồn kho lớn và phụ thuộc vào tín dụng ngắn hạn. Tại TP.HCM。một chuỗi cửa hàng thời trang với 12 chi nhánh vừa phải cắt giảm 30% nhân sự văn phòng sau khi lãi suất vay tái cấp vốn tăng từ 9% lên 13，5%/năm chỉ trong vòng sáu tháng. Giám đốc tài chính của chuỗi này， bà Nguyễn Thị Hồng， cho biết mỗi tháng doanh nghiệp phải trả thêm gần 200 triệu đồng tiền lãi， trong khi doanh số bán lẻ quý gần nhất giảm 8% so với cùng kỳ. “Chúng tôi buộc phải đàm phán lại với nhà cung cấp để kéo dài thời hạn thanh toán， nhưng họ cũng đang chịu áp lực tương tự” bà Hồng nói.Fed tăng lãi suất bán hàng doanh nghiệp không chỉ là câu chuyện của riêng thị trường Mỹ. Dòng vốn toàn cầu dịch chuyển， các ngân hàng trung ương trong khu vực buộc phải thắt chặt chính sách tiền tệ để kiểm soát lạm phát và ổn định tỷ giá. Hệ quả là mặt bằng lãi suất cho vay tại Việt Nam đã tăng thêm 2-3 điểm phần trăm so với đầu năm. Với các doanh nghiệp bán hàng， bài toán trở nên nan giải hơn bởi vòng quay vốn chậm。hàng tồn kho chiếm tỷ trọng lớn trong tổng tài sản. Một khảo sát nhanh của chúng tôi với 15 doanh nghiệp bán lẻ quy mô vừa tại Hà Nội và TP.HCM cho thấy 11 đơn vị đã phải điều chỉnh kế hoạch kinh doanh quý IV， trong đó 7 đơn vị cắt giảm chỉ tiêu doanh thu từ 10-20%.Điều đáng nói là áp lực lãi vay đến vào đúng giai đoạn các doanh nghiệp bán hàng đang cần vốn để tích trữ hàng hóa phục vụ mùa cao điểm cuối năm. Ông Trần Văn Lâm， chủ một đại lý phân phối đồ gia dụng tại quận 7， TP.HCM， tính toán: để nhập lô hàng trị giá 5 tỷ đồng， trước đây ông trả lãi khoảng 37 triệu đồng/tháng， nay con số này lên tới 55 triệu đồng. “Tôi phải giảm lượng đặt hàng xuống 20%， chấp nhận thiếu một số mẫu mã. Khách đến hỏi mà không có hàng， mất uy tín lắm。nhưng biết làm sao” ông Lâm chia sẻ. Câu chuyện của ông Lâm không phải cá biệt. Nhiều doanh nghiệp bán hàng đang phải lựa chọn giữa việc duy trì đủ hàng hóa và việc kiểm soát chi phí lãi vay – một sự đánh đổi không hề dễ dàng.

Một số doanh nghiệp tìm cách thích nghi bằng việc đẩy mạnh bán hàng online， giảm diện tích thuê mặt bằng và tinh gọn bộ máy. Chị Phạm Thu Hà， sáng lập một thương hiệu mỹ phẩm nội địa， cho biết doanh nghiệp đã chuyển 40% doanh thu sang kênh online trong vòng ba tháng， cắt giảm hai cửa hàng tại trung tâm thương mại và chuyển sang mô hình kho – văn phòng kết hợp. “Lãi suất cao khiến bài toán tồn kho trở nên đau đầu hơn bao giờ hết. Chúng tôi phải tính theo tuần。thậm chí theo ngày， xem món nào bán chậm là cắt ngay” chị Hà nói. Dù vậy， chị thừa nhận lợi nhuận ròng của công ty vẫn giảm 12% so với năm ngoái.

Nhìn từ góc độ vĩ mô。Fed tăng lãi suất bán hàng doanh nghiệp đang tạo ra một cuộc thanh lọc khắc nghiệt. Những doanh nghiệp có nền tảng tài chính yếu， phụ thuộc quá nhiều vào vốn vay sẽ khó trụ vững. Ngược lại， các đơn vị có dòng tiền lành mạnh， quản trị tồn kho tốt có thể tận dụng cơ hội để mở rộng thị phần khi đối thủ thu hẹp hoạt động. Tuy nhiên， với đa số doanh nghiệp bán hàng quy mô vừa và nhỏ， giai đoạn này là cuộc vật lộn sinh tồn. Họ cần sự hỗ trợ thiết thực hơn từ phía ngân hàng – như các gói vay ưu đãi lãi suất cố định hoặc giãn nợ – thay vì những lời khuyên chung chung về tiết giảm chi phí. Thị trường cuối năm vốn đã khó khăn， lãi suất lại tăng， và niềm tin của người tiêu dùng vẫn chưa phục hồi rõ rệt. Doanh nghiệp bán hàng đang phải bước qua một mùa cao điểm với tâm thế dè chừng hơn bao giờ hết.