Hàng loạt doanh nghiệp tài chính vừa công bố báo cáo thường niên năm 2023áocáothườngniêncủadoanhnghiệptàichínhNhữngconsốbiếtnóbánh hỏi ngon gần đây， và điều đáng chú ý không nằm ở những chỉ số tăng trưởng ấn tượng， mà ở cách họ kể câu chuyện về chính mình. Tôi có dịp ngồi lại với một lãnh đạo cấp cao của một công ty chứng khoán lớn tại TP.HCM. Ông thẳng thắn: “Báo cáo thường niên giờ không còn là bản tổng kết khô khan. Nó là công cụ để nhà đầu tư nhìn thấy chúng tôi đang nghĩ gì” Quả thực， lật từng trang báo cáo của các doanh nghiệp tài chính， từ ngân hàng， chứng khoán đến bảo hiểm。tôi thấy rõ sự chuyển mình.Năm nay。một ngân hàng thương mại cổ phần có trụ sở tại Hà Nội gây ấn tượng khi dành hẳn 20 trang để phân tích rủi ro tín dụng theo ngành. Họ không giấu diếm những khoản nợ xấu tăng nhẹ ở lĩnh vực bất động sản. Thay vào đó， họ vẽ ra kịch bản xấu nhất và cách ứng phó. Điều này khác hẳn với kiểu báo cáo thường niên của doanh nghiệp tài chính cách đây năm năm， khi phần lớn chỉ liệt kê thành tích. Một chuyên gia phân tích tại SSI nhận xét: “Nhà đầu tư nước ngoài đặc biệt quan tâm đến phần này. Họ muốn thấy sự minh bạch， không phải những lời hứa”

Nhưng không phải tất cả đều tích cực. Một số doanh nghiệp tài chính vẫn giữ lối viết cũ: dài dòng， nhiều biểu đồ nhưng thiếu chiều sâu. Tôi từng đọc một báo cáo thường niên của một công ty bảo hiểm mà phần lớn nội dung chỉ là ảnh chụp lãnh đạo trao bằng khen. Phần tài chính thì sơ sài， không có thuyết minh rõ ràng về các khoản đầu tư. Điều này khiến cổ đông nhỏ lẻ như tôi cảm thấy bị bỏ rơi. May thay， xu hướng chung đang thay đổi. Nhiều doanh nghiệp tài chính đã mời công ty kiểm toán độc lập tham gia sâu hơn vào quá trình soạn thảo。thậm chí tổ chức họp báo công bố báo cáo thường niên trực tuyến để giải đáp thắc mắc.Điểm đáng nói là yếu tố công nghệ. Một số doanh nghiệp tài chính đã tích hợp mã QR trong báo cáo giấy， dẫn đến báo cáo tương tác trên web. Người đọc có thể nhấp vào từng chỉ tiêu để xem dữ liệu gốc. Cá nhân tôi thấy cách làm này thông minh， nhất là với thế hệ nhà đầu tư trẻ. Tuy nhiên， vẫn có rào cản: không phải ai cũng có thiết bị để quét mã. Một giám đốc tài chính chia sẻ với tôi rằng chi phí để làm báo cáo tương tác cao gấp ba lần bản in。nhưng hiệu quả truyền thông lại tốt hơn. Ông cười: “Chúng tôi phải chọn. Hoặc là tiết kiệm， hoặc là minh bạch”Nhìn tổng thể， báo cáo thường niên của doanh nghiệp tài chính Việt Nam đang dần thoát khỏi lối mòn. Nó trở thành tấm gương phản chiếu cả điểm mạnh lẫn điểm yếu. Với nhà đầu tư， đó là tín hiệu đáng mừng. Bởi suy cho cùng， một doanh nghiệp dám nói thật về rủi ro sẽ đáng tin hơn kẻ chỉ khoe hào quang. Tôi vẫn giữ thói quen đọc ít nhất năm báo cáo thường niên mỗi mùa công bố. Năm nay。tôi đánh dấu ba cái tên vào danh sách theo dõi dài hạn， không phải vì lợi nhuận khủng， mà vì cách họ kể câu chuyện của mình.