hủ tục đăng ký kinh doanh vận tải đường sắt hiện hành yêu cầu doanh nghiệp phải có giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hoặc quyết định chủ trương đầu tư trước khi nộp hồ sơ thành lập. Một lãnh đạo Sở Giao thông Vận tải Hà Nội cho biếtĐăngkýkinhdoanhvậntảiđườngsắtNhữngràocảnvàcơhộitừgócnhìnthựctếgiá gỏi đu đủ hôm nay， trong năm 2023， đơn vị này chỉ tiếp nhận 3 hồ sơ đăng ký kinh doanh vận tải đường sắt。con số quá nhỏ so với tiềm năng của ngành. Nguyên nhân chính nằm ở yêu cầu về vốn pháp định và điều kiện an toàn kỹ thuật， vốn là những tiêu chuẩn khắt khe nhưng cần thiết.Công ty TNHH Vận tải Đường sắt Sao Việt， một doanh nghiệp mới thành lập tại Đà Nẵng， đã mất gần 14 tháng để hoàn tất thủ tục đăng ký kinh doanh vận tải đường sắt. Giám đốc công ty， ông Trần Văn Hùng， kể lại: “Chúng tôi phải bổ sung hồ sơ ba lần。chủ yếu do thiếu giấy chứng nhận kiểm định phương tiện và hợp đồng thuê hạ tầng đường sắt” Thực tế này phản ánh một điểm nghẽn: quy định về đăng ký kinh doanh vận tải đường sắt liên quan đến nhiều bộ， ngành， khiến doanh nghiệp khó xác định đúng thẩm quyền giải quyết.

Luật Đường sắt 2017 sửa đổi， bổ sung năm 2023 đã đơn giản hóa một số thủ tục， nhưng theo ghi nhận của Hiệp hội Vận tải Đường sắt Việt Nam。số lượng doanh nghiệp đăng ký kinh doanh vận tải đường sắt vẫn chưa tăng đáng kể. Nguyên nhân sâu xa là chi phí gia nhập thị trường cao: một đầu máy diesel mới có giá từ 20-30 tỷ đồng， chưa kể hệ thống thông tin tín hiệu. Doanh nghiệp nhỏ khó tiếp cận nguồn vốn， trong khi ngân hàng thường yêu cầu tài sản thế chấp là chính phương tiện đó.Một chuyên gia kinh tế giao thông nhận định， nếu không có cơ chế đặc thù cho đăng ký kinh doanh vận tải đường sắt， Việt Nam sẽ khó đạt mục tiêu nâng tỷ trọng vận tải đường sắt lên 2-3% tổng khối lượng hàng hóa vào năm 2030. Ông đề xuất thành lập tổ công tác liên ngành để rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ xuống còn 30 ngày， đồng thời công khai danh mục điều kiện cụ thể trên cổng thông tin quốc gia. Điều này sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn khi đăng ký kinh doanh vận tải đường sắt.Dù vậy， cơ hội vẫn mở cho những doanh nghiệp dám đầu tư dài hạn. Tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam đang được nghiên cứu sẽ tạo ra nhu cầu lớn về dịch vụ vận tải đường sắt， kéo theo nhu cầu đăng ký kinh doanh vận tải đường sắt tăng mạnh trong 5-7 năm tới. Doanh nghiệp cần chuẩn bị nguồn lực và am hiểu quy trình ngay từ bây giờ， thay vì chờ đợi những thay đổi chính sách.