Giá dầu diesel tăng 12% chỉ trong hai tháng đầu quý III vừa qua đã khiến nhiều doanh nghiệp vận tải lao đao. Anh Nguyễn Văn Hùngệpvậntảisiếtchặtquảntrịtàichínhgiữacơnbãogiáxăngdầhủ tiếu Nam Vang tại nhà， giám đốc một công ty vận tải hàng hóa tại Hải Phòng， cho biết mỗi chuyến xe Bắc - Nam giờ đây đội thêm gần 1，8 triệu đồng chi phí nhiên liệu. “Chúng tôi không thể tăng giá cước ngay lập tức vì hợp đồng đã ký với khách hàng từ đầu năm. Buộc phải xoay xở bằng cách cắt giảm những khoản không cần thiết” anh Hùng nói. Câu chuyện của anh không phải cá biệt. Khảo sát nhanh của Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam cho thấy 76% doanh nghiệp thành viên ghi nhận lợi nhuận gộp giảm ít nhất 15% so với cùng kỳ. Quản trị tài chính trong doanh nghiệp vận tải vì thế không còn là câu chuyện của riêng kế toán trưởng。mà trở thành bài toán sống còn của ban điều hành.Điều đáng nói là nhiều doanh nghiệp vẫn duy trì thói quen quản lý dòng tiền theo kiểu “nước đến chân mới nhảy”. Chị Trần Thị Mai。kế toán trưởng một công ty vận tải 40 đầu xe tại Bình Dương， kể rằng trước đây cứ đến kỳ trả lương là lãnh đạo lại hỏi nhau xem tài khoản còn bao nhiêu. “Giờ thì khác rồi. Chúng tôi lập bảng dự báo dòng tiền theo tuần， chia rõ khoản nào phải thu， khoản nào phải trả. Nhờ vậy mà không bị động khi ngân hàng siết hạn mức tín dụng” chị Mai chia sẻ. Cách làm này tuy đơn giản nhưng giúp công ty chị tránh được hai lần chậm lương trong sáu tháng qua， điều chưa từng xảy ra trong suốt mười năm hoạt động.

Quản trị tài chính hiệu quả trong vận tải không chỉ là ghi chép sổ sách. Nó đòi hỏi sự am hiểu đặc thù của ngành: chi phí nhiên liệu chiếm 35-40% tổng chi phí， khấu hao đầu xe thường kéo dài 7-10 năm， và rủi ro tai nạn， hỏng hóc luôn rình rập. Ông Lê Quang Dũng， chuyên gia tư vấn tài chính doanh nghiệp tại TP.HCM， nhận xét: “Nhiều doanh nghiệp vận tải chỉ tập trung vào doanh thu mà quên mất rằng mỗi chiếc xe nằm bãi một ngày là một ngày mất tiền. Quản trị tài chính giỏi là phải tính được điểm hòa vốn cho từng tuyến。từng loại xe” Ông Dũng lấy ví dụ một khách hàng của mình đã cắt bỏ ba tuyến đường dài vì tính ra lỗ ẩn do chi phí sửa chữa phát sinh quá cao， dù doanh thu nhìn bề ngoài rất khả quan.Ứng dụng công nghệ vào quản trị tài chính đang tạo ra khoảng cách rõ rệt giữa các doanh nghiệp. Những công ty đầu tư phần mềm quản lý vận tải có tích hợp module chi phí theo xe， theo chuyến。theo tài xế thường phản ứng nhanh hơn với biến động giá. Anh Hùng ở Hải Phòng cho biết sau khi dùng thử phần mềm tính toán chi phí tự động， anh phát hiện ra rằng 12% số chuyến xe của mình chạy rỗng hoặc chở không đủ tải. “Con số đó làm tôi giật mình. Từ đó tôi điều chỉnh lịch trình， ghép đơn hàng， tiết kiệm được gần 200 triệu đồng mỗi tháng” anh nói. Những doanh nghiệp vẫn quản lý bằng sổ sách giấy tờ hoặc file Excel rời rạc thường mất từ 5-7 ngày mới biết được tháng này lãi hay lỗ， trong khi biến động giá xăng dầu có thể thay đổi cục diện chỉ sau một tuần.Nhìn rộng ra， quản trị tài chính trong doanh nghiệp vận tải không phải là đích đến cố định. Nó là quá trình liên tục đối mặt với những biến số khó lường: giá nhiên liệu， lãi suất ngân hàng。chính sách thuế， và cả sự cạnh tranh khốc liệt từ các nền tảng gọi xe công nghệ. Những doanh nghiệp sống sót và phát triển được thường là những đơn vị chấp nhận rằng mình phải học cách quản trị tài chính như một kỹ năng vận hành hàng ngày， chứ không phải một báo cáo nộp cho cơ quan thuế. Anh Hùng tâm sự: “Tôi từng nghĩ tài chính là việc của kế toán. Giờ tôi hiểu đó là việc của người đứng đầu. Nếu không nắm được dòng tiền， mình không thể ra quyết định đúng được”