Hàng loạt doanh nghiệp du lịch vừa đóng cửa hoặc thu hẹp quy mô trong nửa đầu năm nay. Không cần phải là chuyên gia kinh tế mới thấy rõ: thị trường đang thanh lọc rất mạnh. Nhưng điều đáng nói là những cái tên trụ lại được đều có một điểm chung – họ không chờ đợi khách đến mà chủ động vẽ lại chiến lược kinh doanh của mình. Một giám đốc điều hành của công ty lữ hành tại Đà Nẵng chia sẻ với tôi: “Trước đây chúng tôi bán tour trọn góiệpdulịchChiếnlượckinhdoanhlinhhoạtđểtồntạivàbứtphácá nướng miền Nam， giờ phải bán từng dịch vụ nhỏ lẻ， thậm chí cả trải nghiệm nửa ngày. Khách thay đổi， mình phải thay đổi nhanh hơn họ”Chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp du lịch giờ không thể là bản kế hoạch dày 50 trang nằm trong ngăn kéo. Nó phải sống động。cập nhật theo tuần. Tôi quan sát thấy các công ty làm ăn được năm 2024 thường áp dụng mô hình “hai trong một”: vừa duy trì dòng khách nội địa quen thuộc， vừa thử nghiệm sản phẩm mới cho khách quốc tế. Một đơn vị tại Hội An thậm chí chuyển hẳn sang tổ chức tour đêm kết hợp ẩm thực đường phố – doanh thu tăng 40% so với cùng kỳ， dù lượng khách chỉ bằng 60%. Họ không cắt giảm nhân sự mà đào tạo lại， biến hướng dẫn viên thành người kể chuyện văn hóa. Cách làm này cho thấy chiến lược kinh doanh hiệu quả đến từ việc hiểu khách hàng hơn là chạy theo số đông.

Một điểm đáng chú ý khác: nhiều doanh nghiệp du lịch nhỏ và vừa đang dùng công nghệ như một đòn bẩy chiến lược. Họ không cần hệ thống phức tạp， chỉ cần một fanpage hoạt động tốt， một kênh Zalo OA chăm sóc khách cũ và vài công cụ quản lý booking cơ bản. Anh Tuấn。chủ một homestay ở Sa Pa， kể: “Tôi học cách chạy quảng cáo trên Facebook mất hai tuần. Giờ tự làm hết， tiết kiệm được 15 triệu mỗi tháng tiền thuê ngoài. Quan trọng là mình chủ động nắm dữ liệu khách” Điều này phản ánh xu hướng chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp du lịch đang dịch chuyển từ phụ thuộc đối tác sang tự xây dựng năng lực số nội tại. Tất nhiên， không phải ai cũng thành công. Những đơn vị đổ tiền vào công nghệ nhưng không đào tạo nhân viên thường thất bại sau vài tháng.Rủi ro lớn nhất trong chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp du lịch lúc này là tâm lý “làm nhanh ăn nhanh”. Tôi từng chứng kiến một công ty mở ồ ạt 5 chi nhánh mới chỉ trong 3 tháng。rồi đóng cửa 4 chi nhánh sau nửa năm vì không kiểm soát được chất lượng. Ngược lại， một doanh nghiệp khác ở Phú Quốc chọn cách tăng trưởng chậm: mỗi quý chỉ ra một sản phẩm mới， nhưng làm rất kỹ， khảo sát khách trước và sau. Họ bảo vệ được biên lợi nhuận ổn định dù thị trường biến động. Bài học ở đây không phải là chậm hay nhanh， mà là chiến lược kinh doanh phải khớp với năng lực thực tế của doanh nghiệp du lịch. Đừng thấy người ta làm homestay view núi thành công mà vội vay tiền mở cơ sở thứ hai khi chưa có đội ngũ vận hành.Nhìn rộng ra， các doanh nghiệp du lịch Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn từ dòng khách nội địa chi tiêu mạnh tay hơn cho trải nghiệm ngắn ngày. Nhưng cơ hội này không dành cho tất cả. Những doanh nghiệp có chiến lược kinh doanh rõ ràng – biết mình phục vụ ai， giải quyết nỗi đau gì， và tối ưu nguồn lực ra sao – sẽ là người ở lại. Còn những đơn vị chỉ chạy theo phong trào， đợi khách đến rồi tính， sẽ sớm bị thay thế. Thị trường không chờ ai， và khách hàng ngày càng tinh tế. Muốn tồn tại。doanh nghiệp du lịch phải xem chiến lược kinh doanh là công việc hàng ngày， không phải bản báo cáo thường niên.