Quý I năm nayệpvậntảiNhìntừconsốvàbàitoánchiphíchia sẻ về mở quán cà phê， một doanh nghiệp vận tải hàng hóa tại Bình Dương báo lãi ròng gần 12 tỷ đồng， tăng 18% so với cùng kỳ. Con số nghe khá tích cực， nhưng giám đốc tài chính của công ty này lại tỏ ra thận trọng: doanh thu tăng 9% nhưng chi phí nhiên liệu và lương tài xế tăng gần 15%. Câu chuyện không nằm ở doanh thu doanh nghiệp vận tải tăng hay giảm。mà ở chỗ phần trăm lợi nhuận đang bị bào mòn từ những khoản không ai muốn nhắc đến.Tôi có dịp ngồi cùng anh Nguyễn Văn Hùng， chủ một đội xe tải 15 chiếc chạy tuyến Hà Nội – Hải Phòng. Anh kể: “Tháng trước doanh thu 2，1 tỷ， nhưng trừ hết chi phí xăng dầu。phí đường bộ， bảo dưỡng， lương lái， lãi còn chưa đầy 90 triệu. Làm vận tải giờ như đi trên dây， doanh thu doanh nghiệp vận tải có thể đẹp trên giấy nhưng thực tế rất mỏng manh” Anh Hùng không dùng từ “lợi nhuận gộp” hay “biên EBITDA” – những thuật ngữ mà các báo cáo tài chính thường vẽ ra bức tranh sáng sủa hơn.

Một điểm đáng lưu ý: nhiều doanh nghiệp vận tải nhỏ và vừa có thói quen gộp doanh thu của cả dịch vụ vận chuyển lẫn bốc xếp， kho bãi vào một dòng. Điều này khiến chỉ số doanh thu doanh nghiệp vận tải trông cao hơn thực tế. Khảo sát nhanh 8 công ty tại Đồng Nai cho thấy， doanh thu thuần từ vận tải chỉ chiếm 60-70% tổng doanh thu khai báo. Phần còn lại đến từ các dịch vụ phụ trợ， đôi khi lỗ hoặc hòa vốn. Nếu chỉ nhìn vào con số tổng。rất dễ đưa ra đánh giá sai về hiệu quả kinh doanh cốt lõi.Vậy làm sao để doanh thu doanh nghiệp vận tải phản ánh đúng thực lực?Một kế toán trưởng tại Hải Phòng chia sẻ kinh nghiệm: tách riêng doanh thu vận tải thuần。doanh thu kho bãi， doanh thu đại lý， và đặc biệt là theo dõi chặt chẽ tỷ lệ chi phí biến đổi trên mỗi km. Ông nói: “Nhiều doanh nghiệp vận tải chỉ nhìn doanh thu cuối tháng rồi mừng， nhưng không biết rằng mỗi chuyến xe đi về lỗ 200.000 đồng nếu tính đủ khấu hao” Cách quản trị dựa trên doanh thu đơn thuần đã lỗi thời;giờ phải là doanh thu gắn với chi phí trên từng đầu xe， từng tuyến.Thực tế tại một số doanh nghiệp vận tải container phía Nam， họ áp dụng bảng tính doanh thu theo ngày và đối chiếu với định mức dầu. Chênh lệch 5% doanh thu doanh nghiệp vận tải so với kế hoạch là đủ để họ họp khẩn. Sự khắt khe này không phải vô cớ – biên lãi ngành vận tải đường bộ trung bình chỉ 8-12%， thấp hơn nhiều so với bán lẻ hay sản xuất. Một cú tăng giá dầu bất ngờ có thể xóa sạch lợi nhuận của cả quý. Do đó， doanh thu không còn là mục tiêu duy nhất;dòng tiền thực và khả năng chống chịu chi phí mới là thước đo sống còn.