Quý I/2024ãisuấtngânhàngbàomònlợinhuậndoanhnghiệpthựcphẩlưu ý khi học kỹ năng mềm， CTCP Thực phẩm Vissan ghi nhận doanh thu thuần hơn 1.500 tỷ đồng。nhưng lợi nhuận sau thuế chỉ vỏn vẹn 32 tỷ đồng. Con số này giảm gần 20% so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân chính không đến từ sức mua yếu hay chi phí nguyên liệu tăng， mà từ gánh nặng lãi vay. Doanh nghiệp thực phẩm đang vật lộn với chi phí tài chính ngày càng đắt đỏ， dù mặt bằng lãi suất huy động đã hạ nhiệt từ cuối năm 2023.

Chị Nguyễn Thị Hà。kế toán trưởng một doanh nghiệp chế biến thủy sản tại Cần Thơ， kể: “Năm ngoái chúng tôi vay 50 tỷ đồng để mở rộng kho lạnh， lãi suất 11%/năm. Đầu năm nay đáo hạn， ngân hàng vẫn giữ mức 10，5% vì hạn mức tín dụng cho ngành thực phẩm bị siết. Mỗi tháng trả lãi gần 440 triệu đồng， trong khi biên lợi nhuận gộp chỉ 15%” Chị Hà tính toán， nếu lãi suất giảm về 8%， doanh nghiệp tiết kiệm được hơn 1，2 tỷ đồng mỗi năm – đủ để tái đầu tư dây chuyền sấy.Không chỉ doanh nghiệp nhỏ。các “ông lớn” như Masan， Kido hay Bibica cũng không thoát khỏi vòng xoáy. Báo cáo tài chính hợp nhất năm 2023 của Masan cho thấy chi phí lãi vay lên tới 4.200 tỷ đồng， tăng 25% so với năm 2022， trong khi lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh chỉ đạt 3.800 tỷ đồng. Một lãnh đạo phòng tài chính của doanh nghiệp này thừa nhận: “Lãi suất ngân hàng đang ăn mòn lợi nhuận của doanh nghiệp thực phẩm nhanh hơn bất kỳ khoản chi phí nào khác”Vì sao lãi suất cho vay vẫn neo cao dù Ngân hàng Nhà nước đã bốn lần giảm lãi suất điều hành?Câu trả lời nằm ở rủi ro tín dụng. Ngành thực phẩm tuy ít biến động nhưng vòng quay vốn chậm， hàng tồn kho lớn， dòng tiền không đều. Các ngân hàng thương mại vẫn e dè giải ngân， đẩy lãi suất thực tế lên 9-11%/năm đối với vay trung dài hạn. Một cán bộ tín dụng tại Vietcombank chi nhánh Bình Dương chia sẻ: “Hồ sơ vay của doanh nghiệp thực phẩm thường bị yêu cầu thêm tài sản đảm bảo hoặc tăng lãi suất biên 1-2% so với các ngành thương mại dịch vụ”Giải pháp nào cho doanh nghiệp thực phẩm lúc này?

Nhiều đơn vị chuyển hướng sang vay ngắn hạn để bù đắp vốn lưu động， thay vì đầu tư dài hạn. Số liệu từ FiinGroup cho thấy dư nợ ngắn hạn của nhóm ngành thực phẩm tăng 18% trong quý IV/2023， trong khi dư nợ dài hạn giảm 7%. Một số doanh nghiệp tìm đến kênh phát hành trái phiếu doanh nghiệp với lãi suất 8，5-9%/năm， nhưng điều kiện khắt khe hơn nhiều. “Chúng tôi đang đàm phán với ngân hàng để chuyển khoản vay 30 tỷ đồng từ lãi suất 10。2% xuống 9% bằng cách thế chấp thêm nhà xưởng. Nhưng thủ tục mất ít nhất hai tháng” chị Hà nói thêm， giọng pha chút sốt ruột.Nhìn từ góc độ của người trong cuộc， tôi cho rằng vấn đề không chỉ là lãi suất danh nghĩa. Doanh nghiệp thực phẩm cần cơ cấu lại nợ。chuyển dịch sang các gói vay ưu đãi cho nông sản chế biến – vốn được Ngân hàng Nhà nước hỗ trợ lãi suất 2%/năm theo Nghị định 31. Nhưng thực tế。

nhiều doanh nghiệp không đáp ứng được điều kiện chứng minh đầu ra ổn định. Vòng luẩn quẩn: lãi suất cao làm giảm lợi nhuận， lợi nhuận thấp khiến hồ sơ vay kém hấp dẫn， ngân hàng lại càng siết chặt. Phá vỡ nút thắt này cần sự vào cuộc quyết liệt hơn từ cả phía cơ quan quản lý và bản thân doanh nghiệp.