Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) vừa công bố báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giớiốnđiềulệkinhtếthếgiớiKhidòngtiềnđầutưtoàncầuchữnglạlàm đẹp tự nhiên, trong đó dự báo tăng trưởng toàn cầu năm 2025 chỉ đạt 3,2% – mức thấp hơn nhiều so với mức trung bình 3,8% của hai thập kỷ trước. Điều đáng chú ý không nằm ở con số tăng trưởng, mà ở cấu trúc vốn điều lệ của nền kinh tế thế giới đang thay đổi. Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) toàn cầu giảm 12% trong năm 2024, xuống còn 1。3 nghìn tỷ USD – mức thấp nhất kể từ năm 2009. Các nền kinh tế phát triển hút vốn ít hơn, trong khi các thị trường mới nổi chỉ thu hút được 0,8 nghìn tỷ USD, giảm 7% so với năm trước.Tôi có dịp trao đổi với một chuyên gia tài chính tại Ngân hàng Thế giới (WB) hồi tháng 3. Ông nhận định: “Vốn điều lệ kinh tế thế giới đang bị ‘chai cứng’ bởi lãi suất cao và bất ổn địa chính trị. Các tập đoàn đa quốc gia không còn mặn mà với việc mở rộng sản xuất ở nước ngoài, mà tập trung vào tái cấu trúc chuỗi cung ứng tại chỗ” Thực tế。dòng vốn FDI vào Trung Quốc – nền kinh tế lớn thứ hai thế giới – đã giảm 8% trong quý I/2025, mức giảm mạnh nhất kể từ năm 2020. Trong khi đó, Ấn Độ và Việt Nam lại nổi lên như điểm đến hấp dẫn nhờ chi phí lao động thấp và chính sách ưu đãi. Một giám đốc điều hành của Samsung tại Bắc Ninh (Việt Nam) chia sẻ với tôi rằng họ vừa rót thêm 1,2 tỷ USD để mở rộng nhà máy sản xuất mô-đun màn hình, bất chấp xu hướng chung.Vốn điều lệ kinh tế thế giới không chỉ phản ánh qua FDI. Thị trường vốn cổ phần toàn cầu cũng đang chứng kiến sự phân hóa rõ rệt. Chỉ số MSCI World tăng 6% trong nửa đầu năm 2025, nhưng mức tăng này chủ yếu đến từ nhóm cổ phiếu công nghệ Mỹ. Các thị trường châu Âu và Nhật Bản gần như đi ngang. Dòng vốn đầu tư gián tiếp (FII) vào các thị trường mới nổi giảm 15% so với cùng kỳ, theo dữ liệu từ Viện Tài chính Quốc tế (IIF). Điều này cho thấy giới đầu tư toàn cầu đang thận trọng hơn bao giờ hết. Họ không rút vốn ồ ạt, nhưng cũng không mặn mà rót thêm. Một nhà quản lý quỹ tại Singapore nói với tôi: “Chúng tôi đang ngồi trên đống tiền mặt。

chờ đợi tín hiệu rõ ràng hơn từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed)”Vậy vốn điều lệ kinh tế thế giới đang dịch chuyển về đâu?

Câu trả lời không đơn giản. Các nền kinh tế phát triển như Mỹ và EU đang tìm cách thu hút vốn quay trở lại thông qua các gói trợ cấp và ưu đãi thuế. Đạo luật Giảm lạm phát (IRA) của Mỹ đã thu hút hơn 300 tỷ USD đầu tư vào năng lượng sạch và sản xuất chip trong hai năm qua. Tuy nhiên, dòng vốn này chủ yếu đến từ các công ty trong nước, không phải từ nước ngoài. Trong khi đó, Trung Quốc đang nới lỏng các quy định về sở hữu nước ngoài trong lĩnh vực sản xuất ô tô điện và công nghệ sinh học, nhưng giới đầu tư vẫn tỏ ra dè dặt vì lo ngại rủi ro địa chính trị. Một nhà phân tích tại Công ty Chứng khoán SSI (Việt Nam) nhận xét: “Vốn điều lệ kinh tế thế giới đang chảy vào những nơi an toàn hơn。không nhất thiết là nơi có lợi nhuận cao nhất”Nhìn từ góc độ cá nhân。tôi cho rằng sự chững lại của vốn điều lệ kinh tế thế giới không hẳn là dấu hiệu tiêu cực. Nó phản ánh một giai đoạn tái cân bằng sau nhiều năm bơm tiền quá mức. Các nhà đầu tư đang kỹ tính hơn, các chính phủ cũng thận trọng hơn trong việc thu hút vốn ngoại. Điều này có thể dẫn đến một môi trường đầu tư lành mạnh hơn trong dài hạn, dù ngắn hạn sẽ có những khó khăn. Câu hỏi lớn nhất là liệu các nền kinh tế mới nổi có đủ nội lực để tự chủ về vốn hay không, khi mà dòng vốn toàn cầu không còn dồi dào như trước. Câu trả lời sẽ định hình lại bản đồ kinh tế thế giới trong thập kỷ tới.