Ông Nguyễn Văn HùngíhảiquantăngvọtDoanhnghiệpxuấtnhậpkhẩuđốimặtáplựcmớcách làm bò lúc lắc， giám đốc một doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản tại Cần Thơ， vừa nhận bảng báo giá dịch vụ hải quan từ đối tác quen. Con số cao hơn gần 30% so với cùng kỳ năm ngoái. “Chi phí hải quan năm nay đội lên thấy rõ。từ phí lưu kho， phí kiểm hóa đến các loại lệ phí không tên. Chúng tôi phải tính lại toàn bộ bài toán giá thành” ông Hùng nói. Câu chuyện của ông không phải cá biệt. Từ đầu năm đến nay， nhiều doanh nghiệp xuất nhập khẩu trên cả nước phản ánh chi phí hải quan leo thang， ăn mòn lợi nhuận vốn đã mỏng.Khảo sát nhanh tại một số cảng lớn như Hải Phòng， Cát Lái， Cái Mép cho thấy mức phí dịch vụ hải quan trung bình đã tăng 15-20% so với năm 2023. Phí lưu bãi， phí nâng hạ container， phí chứng từ… mỗi thứ tăng một chút。cộng lại thành khoản không nhỏ. Chị Trần Thị Mai， kế toán trưởng một công ty logistics tại Hải Phòng， tính toán: “Một lô hàng 40 feet trước đây tốn khoảng 8 triệu đồng phí hải quan， giờ lên 9，5-10 triệu. Với doanh nghiệp xuất nhập khẩu hàng trăm container mỗi tháng， chi phí đội thêm vài trăm triệu， thậm chí cả tỷ đồng”

Nguyên nhân thì có nhiều. Giá nhiên liệu， điện nước tăng kéo theo chi phí vận hành kho bãi. Rồi yêu cầu kiểm tra chuyên ngành ngày càng chặt chẽ hơn， tỷ lệ kiểm hóa thực tế cao hơn， thời gian thông quan kéo dài， phát sinh phí lưu container. Một cán bộ hải quan tại cửa khẩu Móng Cái thừa nhận: “Áp lực chống buôn lậu。gian lận thương mại khiến chúng tôi phải kiểm tra kỹ hơn. Doanh nghiệp nào chuẩn bị hồ sơ không tốt sẽ mất thêm chi phí” Thế nhưng， theo nhiều doanh nghiệp， có những khoản phí thiếu minh bạch， không rõ căn cứ. “Chúng tôi bị thu phí niêm phong， phí giám sát mà không có biên lai rõ ràng. Hỏi thì được trả lời là phí dịch vụ” một chủ doanh nghiệp giấu tên bức xúc.Hệ lụy là các doanh nghiệp nhỏ và vừa chịu đòn nặng nhất. Họ không có đủ sản lượng để đàm phán giảm giá với hãng tàu hay đại lý hải quan， cũng không dễ dàng chuyển hướng sang cửa khẩu khác. Nhiều đơn vị buộc phải cắt giảm nhân sự hoặc thu hẹp quy mô sản xuất. Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam kiến nghị cơ quan chức năng rà soát lại các loại phí， đảm bảo công khai， minh bạch và có lộ trình hợp lý. Về phía doanh nghiệp， việc chủ động cập nhật quy định。chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và lựa chọn đối tác hải quan uy tín là cách để hạn chế chi phí phát sinh. Dù vậy， áp lực chi phí hải quan vẫn là bài toán khó， đòi hỏi cả cơ quan quản lý và doanh nghiệp cùng ngồi lại.