Mức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) phổ thông 20% của Việt Nam đang đứng trước áp lực điều chỉnh. Tại kỳ họp Quốc hội gần đâyếdoanhnghiệpXuhướnghiệnnayvàtácđộngthựctếlưu ý khi sử dụng ứng dụng học tập， nhiều đại biểu đề xuất giảm thuế cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) xuống 15-17% nhằm nuôi dưỡng nguồn thu dài hạn. Thực tế， thuế doanh nghiệp xu hướng hiện nay không còn là câu chuyện giảm thuế đơn thuần， mà là sự cân bằng giữa ưu đãi và chống xói mòn cơ sở thuế. Tôi từng chứng kiến một doanh nghiệp dệt may tại Bình Dương phải đóng thêm gần 2 tỷ đồng thuế sau khi cơ quan thuế loại bỏ chi phí lãi vay vượt trần. Con số ấy khiến giám đốc phải hoãn kế hoạch mở rộng nhà xưởng.Ưu đãi thuế theo ngành và địa bàn vẫn là công cụ chính để hút vốn đầu tư. Khu công nghệ cao TP.HCM hay Khu kinh tế Vân Phong đang áp dụng mức 10% trong 15 năm， kèm miễn thuế 4 năm và giảm 50% cho 9 năm tiếp theo. Nhưng câu chuyện không dễ dàng như vậy. Một chuyên gia tư vấn thuế tại Hà Nội kể rằng， nhiều doanh nghiệp Nhật Bản rút lui vì thủ tục xác nhận ưu đãi kéo dài 8-10 tháng， trong khi họ cần giải ngân vốn nhanh. Xu hướng hiện nay là chuyển từ ưu đãi rộng sang ưu đãi có điều kiện。gắn với chuyển giao công nghệ và đào tạo lao động. Điều này khiến các doanh nghiệp phải tính toán lại bài toán đầu tư， không thể chỉ nhìn vào con số thuế suất.Trụ cột thứ hai của thuế doanh nghiệp xu hướng hiện nay là thuế tối thiểu toàn cầu (GMT) 15% áp dụng từ năm 2024. Việt Nam đã ban hành Nghị quyết 107/2023/QH15 để nội luật hóa quy định này. Các tập đoàn đa quốc gia có doanh thu trên 750 triệu euro sẽ phải nộp thuế bổ sung tại Việt Nam thay vì để quốc gia khác thu. Tác động không nhỏ: một số dự án FDI lớn trước đây được hưởng thuế 0% trong nhiều năm sẽ mất lợi thế. Tôi cho rằng đây là cú hích để Việt Nam chuyển sang ưu đãi dựa trên chi phí thực tế như nghiên cứu và phát triển， thay vì ưu đãi thuế tràn lan. Tuy nhiên， việc triển khai vẫn còn lúng túng， doanh nghiệp phản ánh thiếu hướng dẫn chi tiết về kê khai và hoàn thuế.

Chuyển đổi số trong quản lý thuế cũng đang thay đổi cách doanh nghiệp tiếp cận nghĩa vụ thuế. Hóa đơn điện tử， khai thuế qua mạng và thanh toán không dùng tiền mặt đã phổ biến， nhưng áp lực tuân thủ lại tăng lên. Một kế toán trưởng tại Đà Nẵng than phiền rằng hệ thống eTax đôi khi quá tải vào ngày cuối cùng của hạn nộp， khiến doanh nghiệp bị phạt chậm nộp oan uổng. Dù vậy， số hóa giúp cơ quan thuế rà soát rủi ro tốt hơn， giảm thanh tra đột xuất. Xu hướng thuế doanh nghiệp hiện nay là minh bạch hóa dữ liệu。hướng tới quản lý theo rủi ro thay vì kiểm tra toàn diện. Doanh nghiệp cần chủ động cập nhật phần mềm kế toán và đối chiếu dữ liệu thường xuyên để tránh sai sót.Nhìn từ góc độ doanh nghiệp nhỏ， thuế doanh nghiệp xu hướng hiện nay vẫn còn khoảng cách giữa chính sách và thực thi. Chính sách giảm 30% thuế TNDN cho doanh nghiệp có doanh thu dưới 200 tỷ đồng trong năm 2024 được nhiều người kỳ vọng。nhưng thủ tục xác nhận lại rườm rà. Một chủ doanh nghiệp cơ khí tại Hải Phòng nói với tôi: “Giảm được vài chục triệu， nhưng mất gần tháng trời chạy giấy tờ， tính ra không đáng” Đây là bài học cho thấy cải cách thuế cần đi kèm đơn giản hóa hành chính. Tôi tin rằng trong 2-3 năm tới， áp lực cạnh tranh thuế giữa các nước ASEAN sẽ buộc Việt Nam phải có gói ưu đãi linh hoạt hơn cho doanh nghiệp công nghệ và năng lượng tái tạo， đồng thời siết chặt chống chuyển giá. Doanh nghiệp nên theo dõi sát các dự thảo sửa đổi Luật Thuế TNDN để có kế hoạch tài chính phù hợp， thay vì chờ đợi hướng dẫn cụ thể.