Mở công ty AI không chỉ là chuyện code hay huấn luyện mô hình. Câu hỏi tôi nhận được nhiều nhất từ các bạn sinh viên Bách khoa muốn khởi nghiệp là: “Thành lập công ty AI phải đóng những khoản nào” Thực tếànhlậpcôngtyAIphảiđóngnhữngkhoảngìKinhnghiệmtừmộcanh chua đang hot， ngoài vốn điều lệ， có ít nhất 4 loại phí và lệ phí bắt buộc mà nếu bỏ qua， bạn sẽ bị phạt hoặc chậm trễ ngay từ giai đoạn đầu.Lệ phí đăng ký doanh nghiệp hiện là 50.000 đồng cho hồ sơ nộp trực tuyến， nhưng nếu nộp trực tiếp tại Sở Kế hoạch và Đầu tư thì cao hơn， khoảng 100.000 đồng. Khoản này ai cũng biết. Cái mất tiền oan hơn là phí công bố nội dung đăng ký doanh nghiệp: 100.000 đồng/lần。nộp qua Cổng thông tin quốc gia. Nhiều bạn founder trẻ quên khoản này， đến khi cần giấy xác nhận mới tá hỏa. Tôi từng chứng kiến một nhóm làm startup computer vision phải nộp phạt 1，5 triệu đồng vì chậm công bố thông tin thay đổi ngành nghề.Thuế môn bài (lệ phí môn bài) là khoản đóng hàng năm. Với công ty AI mới thành lập， nếu vốn điều lệ dưới 10 tỷ đồng， mức đóng là 2 triệu đồng/năm. Trên 10 tỷ là 3 triệu. Công ty thành lập trong 6 tháng đầu năm đóng cả năm。6 tháng cuối năm đóng nửa mức. Đừng xem nhẹ: chậm nộp bị phạt 0，03%/ngày trên số tiền chậm. Một founder AI tại Đà Nẵng kể với tôi rằng anh từng bị truy thu gần 4 triệu đồng chỉ vì quên hạn 30/1 hàng năm.Bảo hiểm xã hội bắt buộc chỉ áp dụng khi có lao động ký hợp đồng từ 1 tháng trở lên. Với công ty AI， thường thuê chuyên gia thuật toán theo dự án， nhưng nếu ký hợp đồng chính thức， bạn phải đóng 21，5% lương (17，5% vào quỹ hưu trí， 3% bảo hiểm y tế。1% bảo hiểm thất nghiệp) tính trên mức lương tối thiểu vùng. Tôi thấy nhiều startup AI giai đoạn đầu thuê ngoài để né khoản này， nhưng rủi ro pháp lý về sau không nhỏ. Một chuyên gia nhân sự tại VNG Ventures từng nói với tôi: “Đừng tiếc 21，5% nếu bạn muốn giữ chân kỹ sư AI giỏi”Còn một khoản ít ai nhắc: phí thẩm định điều kiện kinh doanh nếu công ty AI của bạn lấn sang lĩnh vực có điều kiện như tư vấn tài chính， y tế số. Mức phí dao động 1-3 triệu đồng/lần. Cá nhân tôi cho rằng， thành lập công ty AI phải đóng không chỉ là tiền lệ phí。

mà còn là chi phí cơ hội nếu không chuẩn bị trước. Hãy lập bảng dòng tiền 12 tháng， đừng để những khoản 100.000 đồng làm hỏng kế hoạch gọi vốn của bạn.