Hơn 80% doanh nghiệp mới thành lập tại TP.HCM trong quý I/2024 đăng ký vốn điều lệ dưới 10 tỷ đồng. Con số nàyốnđiềulệcôngtytrênthịtrườnghiệnnayNhữngconsốbiếtnótrứng giá bao nhiêu do Sở Kế hoạch và Đầu tư TP.HCM công bố cho thấy một xu hướng rõ rệt: các chủ doanh nghiệp đang thận trọng hơn với số vốn cam kết. Không còn cảnh “thổi” vốn lên hàng trăm tỷ để lấy oai như giai đoạn 2018-2019， khi mà thủ tục thành lập công ty còn nhiều kẽ hở.Tôi có dịp trò chuyện với anh Trần Minh Quân， người vừa mở công ty thiết kế nội thất tại quận 7. Anh bảo: “Đăng ký 2 tỷ thôi， chứ 10 tỷ thì oai thật nhưng lỡ có chuyện gì， trách nhiệm pháp lý cũng tăng theo. Giờ cơ quan thuế kiểm tra gắt lắm。vốn điều lệ phải khớp với quy mô thực tế” Câu chuyện của anh Quân không phải cá biệt. Nhiều kế toán trưởng tại các công ty dịch vụ kế toán ở Hà Nội cũng xác nhận: khách hàng ngày càng hỏi kỹ về vốn điều lệ công ty thị trường hiện nay， đặc biệt là mức vốn tối thiểu cho từng ngành nghề có điều kiện.

Vậy vốn điều lệ công ty thị trường hiện nay đang được quy định ra sao?Theo Luật Doanh nghiệp 2020， không có mức vốn tối thiểu chung cho hầu hết ngành nghề. Nhưng với những lĩnh vực đặc thù， con số lại rất cụ thể: kinh doanh bất động sản cần 20 tỷ đồng， dịch vụ bảo vệ 2 tỷ， cho thuê lại lao động 2 tỷ， thành lập ngân hàng 3.000 tỷ. Một điểm đáng chú ý là thời hạn góp vốn là 90 ngày kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Nhiều người vẫn nhầm tưởng cứ đăng ký cao là được。nhưng nếu không góp đủ， thành viên/cổ đông phải chịu trách nhiệm và có thể bị phạt.Thực tế trên thị trường。tôi thấy xuất hiện hai luồng ý kiến trái chiều. Nhóm ủng hộ vốn điều lệ thấp cho rằng điều này giảm gánh nặng thuế môn bài (bậc 1 là 3 triệu đồng/năm cho vốn trên 10 tỷ， bậc 2 là 2 triệu cho vốn từ 10 tỷ trở xuống) và tránh rủi ro pháp lý. Nhóm khác lại lo ngại: vốn điều lệ thấp có thể làm mất uy tín khi đàm phán với đối tác nước ngoài. Chị Nguyễn Thu Hà， giám đốc một công ty xuất nhập khẩu nông sản ở Cần Thơ， chia sẻ: “Đối tác Nhật họ xem vốn điều lệ như một chỉ dấu về năng lực tài chính. Công ty tôi đăng ký 5 tỷ， nhưng khi làm việc với họ， tôi phải chuẩn bị báo cáo tài chính và sao kê ngân hàng để chứng minh dòng tiền thực”Nhìn vào số liệu từ Tổng cục Thống kê， tổng vốn đăng ký bình quân một doanh nghiệp mới thành lập trong 6 tháng đầu năm 2024 đạt 15，6 tỷ đồng， tăng nhẹ so với cùng kỳ năm ngoái. Nhưng phân bố không đều: các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) thường đăng ký cao hơn hẳn。trung bình 25-30 tỷ đồng， trong khi doanh nghiệp nội địa chỉ quanh mức 8-12 tỷ. Điều này phản ánh một thực tế: vốn điều lệ công ty thị trường hiện nay không chỉ là con số trên giấy， mà còn là chiến lược kinh doanh. Nhiều startup công nghệ chọn mức 1-2 tỷ để linh hoạt gọi vốn sau này， tránh việc phải điều chỉnh giấy phép nhiều lần.

Có một chi tiết ít ai để ý: từ khi Nghị định 01/2021/NĐ-CP có hiệu lực， việc thay đổi vốn điều lệ không cần phải thông báo cho cơ quan đăng ký kinh doanh nếu chỉ tăng vốn bằng lợi nhuận giữ lại. Điều này giúp doanh nghiệp chủ động hơn， nhưng cũng đặt ra yêu cầu minh bạch trong hạch toán. Tôi từng chứng kiến một công ty xây dựng tại Đà Nẵng tăng vốn từ 5 tỷ lên 50 tỷ chỉ trong hai năm nhờ giữ lại lợi nhuận， nhưng khi kiểm toán， họ phải giải trình rất nhiều về nguồn gốc số vốn tăng thêm. Bài học: đừng đùa với vốn điều lệ。dù là con số trên giấy.