háng 8 vừa quaệpxuấtkhẩutuyểndụngCuộcđuanhânsựtronglànsóngđơnhàngmớgiải pháp vượt qua trầm cảm， Công ty TNHH Thủy sản Nam Việt tại Cần Giờ đã phải hủy hai lô hàng cá tra đông lạnh sang Mỹ vì thiếu hụt lao động chế biến. Giám đốc nhân sự của công ty， bà Trần Thị Mai， cho biết: “Chúng tôi đăng tuyển 150 công nhân từ đầu tháng 6。nhưng đến nay chỉ nhận được 40 người， trong đó 15 người bỏ việc sau tuần đầu tiên” Tình trạng này không chỉ diễn ra ở Nam Việt. Nhiều doanh nghiệp xuất khẩu tuyển dụng đang gặp khó khăn chưa từng có khi nhu cầu đơn hàng tăng mạnh trở lại sau giai đoạn trầm lắng， trong khi nguồn cung lao động phổ thông ngày càng cạn kiệt.Khảo sát nhanh của Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) với 87 hội viên cho thấy 72% doanh nghiệp đang có nhu cầu tuyển dụng từ 50 đến 500 lao động， tập trung vào các vị trí sơ chế， đóng gói và vận hành máy. Điều đáng nói là mức lương trung bình cho công nhân đứng máy đã tăng 18% so với cùng kỳ năm ngoái， lên 7，2 triệu đồng/tháng， nhưng vẫn không đủ sức hút. Anh Nguyễn Văn Hùng， một thợ may 34 tuổi ở Bình Dương。chia sẻ: “Tôi chuyển sang chạy xe công nghệ từ tháng 3. Thu nhập thấp hơn chút nhưng không phải tăng ca， không bị quản lý gắt gao” Câu chuyện của Hùng phần nào lý giải vì sao các doanh nghiệp xuất khẩu tuyển dụng mãi mà không đủ người.Ở góc nhìn khác， một số doanh nghiệp đã chọn cách tiếp cận khác biệt. Công ty Dệt may Thành Công (TCM) thay vì đăng tin tràn lan đã tổ chức “ngày hội tuyển dụng” tại các huyện ngoại thành， kết hợp xe đưa đón miễn phí và hỗ trợ nhà trọ ba tháng đầu. Kết quả， trong hai tuần cuối tháng 7， TCM tuyển được 220 công nhân， đạt 90% chỉ tiêu. Bà Lê Thị Hồng， trưởng phòng nhân sự của TCM， nói thẳng: “Không thể ngồi chờ người ta đến gõ cửa. Phải xuống tận nơi。nói chuyện trực tiếp， thậm chí đến từng nhà trọ để vận động” Cách làm này tuy tốn kém nhưng bền vững hơn so với việc liên tục đăng tin trên các trang tuyển dụng trực tuyến.

Một điểm đáng lưu ý là làn sóng dịch chuyển lao động từ các tỉnh phía Nam về quê sau đại dịch vẫn chưa dừng lại. Số liệu từ Tổng cục Thống kê cho thấy trong 6 tháng đầu năm 2024， hơn 180.000 lao động rời khỏi các khu công nghiệp ở Đồng Nai， Bình Dương và TP.HCM để về các tỉnh miền Tây， miền Trung. Ông Phạm Xuân Hồng， chuyên gia nhân sự ngành dệt may。nhận định: “Các doanh nghiệp xuất khẩu tuyển dụng đang cạnh tranh không chỉ với nhau mà còn với kinh tế địa phương. Ở quê， họ có thể làm nông nghiệp công nghệ cao， chạy xe ôm công nghệ hoặc mở quán ăn nhỏ. Thu nhập không cao hơn nhưng chi phí sinh hoạt thấp hơn nhiều”Nhìn từ góc độ của người trong cuộc。tôi cho rằng cuộc đua tuyển dụng này sẽ còn căng thẳng đến hết năm 2024. Các doanh nghiệp xuất khẩu tuyển dụng cần chấp nhận một thực tế: lương không còn là yếu tố quyết định duy nhất. Điều kiện làm việc， giờ giấc linh hoạt， cơ hội học nghề và cả sự tôn trọng từ cấp quản lý trực tiếp mới là những thứ giữ chân người lao động. Một giám đốc nhà máy gỗ ở Bình Định kể với tôi rằng ông phải tự tay viết thư cảm ơn từng công nhân mới sau tuần làm việc đầu tiên. Nghe có vẻ nhỏ nhặt， nhưng tỷ lệ nghỉ việc ở nhà máy đó giảm từ 25% xuống còn 8% sau ba tháng. Đôi khi， giải pháp cho bài toán nhân sự nằm ở những hành động rất cụ thể， không phải ở những chiến lược vĩ mô.