ôi vẫn nhớ phiên giao dịch sáng 15/3/2023ổtứcbằngcổphiếuảnhhưởngnhưthếnàođếnnhàđầutưsả miền Nam， khi CTCP Sữa Việt Nam (VNM) thông báo chốt danh sách trả cổ tức bằng cổ phiếu tỷ lệ 20%. Thị giá lập tức giảm từ 78.000 đồng xuống 65.000 đồng， nhưng lượng cổ phiếu trong tài khoản nhà đầu tư tăng thêm 20%. Nhiều người hoang mang bán tháo， cho rằng mình bị thiệt. Thực tế。tổng giá trị tài sản không đổi. Cổ tức bằng cổ phiếu ảnh hưởng như thế nào?Câu trả lời nằm ở dòng tiền， quyền biểu quyết và tâm lý thị trường.Cổ tức bằng cổ phiếu ảnh hưởng như thế nào đến giá trị doanh nghiệp?Về mặt kế toán， việc phát hành thêm cổ phiếu để trả cổ tức làm tăng vốn điều lệ và giảm thặng dư vốn， nhưng không tạo ra tiền mặt mới. Giá tham chiếu ngày giao dịch không hưởng quyền được điều chỉnh giảm tương ứng. Ví dụ， cổ phiếu HPG ngày 10/6/2022 có giá 32.000 đồng， trả cổ tức bằng cổ phiếu 15% thì giá tham chiếu còn 27.800 đồng. Nhà đầu tư nắm 1.000 cổ phiếu nhận thêm 150 cổ phiếu， tổng giá trị trước và sau đều xấp xỉ 32 triệu đồng. Sự khác biệt duy nhất là số lượng cổ phiếu tăng。giúp thanh khoản linh hoạt hơn nhưng pha loãng thu nhập trên mỗi cổ phần (EPS).Vậy cổ tức bằng cổ phiếu ảnh hưởng như thế nào đến quyền lợi cổ đông?Nhà đầu tư nhỏ lẻ thường thích nhận cổ phiếu vì không phải nộp thuế thu nhập cá nhân ngay (chỉ nộp khi bán)， trong khi cổ tức tiền mặt bị khấu trừ 5%. Tuy nhiên， việc pha loãng có thể làm giảm tỷ lệ sở hữu nếu không tham gia đợt phát hành thêm. Chẳng hạn。

cổ đông A nắm 5% cổ phần của một doanh nghiệp bất động sản， nếu công ty liên tục trả cổ tức bằng cổ phiếu và phát hành riêng lẻ， tỷ lệ của A có thể xuống 3% sau vài năm. Điều này ảnh hưởng đến tiếng nói trong đại hội đồng cổ đông.Một góc nhìn thực tế: cổ tức bằng cổ phiếu ảnh hưởng như thế nào đến dòng tiền của nhà đầu tư?

Không có tiền về tài khoản。nhưng nhà đầu tư có thể bán bớt cổ phiếu nhận thêm để lấy tiền mặt. Tuy nhiên， bán ngay sau ngày chốt quyền thường bất lợi vì giá đã điều chỉnh giảm và thanh khoản có thể chưa ổn định. Tôi từng chứng kiến một nhà đầu tư cá nhân tại sàn SSI bán 2.000 cổ phiếu FPT nhận cổ tức 20% bằng cổ phiếu ngay phiên đầu tiên， lỗ 7% so với giá trị danh nghĩa ban đầu do áp lực bán tháo của thị trường. Giữ lại và chờ giá hồi phục thường là chiến lược khôn ngoan hơn， trừ khi doanh nghiệp có dấu hiệu suy giảm lợi nhuận.Cổ tức bằng cổ phiếu ảnh hưởng như thế nào đến tâm lý thị trường?Thông báo trả cổ tức bằng cổ phiếu thường tạo kỳ vọng tăng trưởng。thu hút nhà đầu tư mới. Nhưng nếu doanh nghiệp lạm dụng hình thức này để giữ tiền mặt thay vì tái đầu tư hiệu quả， giá cổ phiếu có thể giảm dần. Nhìn vào VNM sau ba năm trả cổ tức bằng cổ phiếu liên tiếp， EPS giảm từ 6.500 đồng xuống 5.200 đồng， thị giá cũng lao dốc. Ngược lại， HPG dùng tiền mặt trả cổ tức ổn định， cổ đông hài lòng hơn. Cổ tức bằng cổ phiếu chỉ thực sự có lợi khi doanh nghiệp dùng vốn giữ lại để mở rộng sản xuất， tạo ra lợi nhuận cao hơn trong tương lai. Còn nếu chỉ để “làm đẹp” báo cáo tài chính， nhà đầu tư nên cẩn trọng.