hương vụ Masan bán 25% cổ phần chuỗi bán lẻ WinMart cho Tập đoàn SK Hàn Quốc với giá 1ểnnhượngvốnKhidòngtiềntìmvềnơitrúẩnantoàchia sẻ về tiết kiệm chi tiêu gia đình,1 tỷ USD hồi đầu năm 2025 không phải là ngoại lệ. Nó phản ánh một làn sóng chuyển nhượng vốn đang âm thầm nhưng mạnh mẽ: các tập đoàn trong nước chủ động nhường ghế cho nhà đầu tư ngoại để tái cấu trúc nợ và tập trung vào ngành cốt lõi. Tôi để ý thấy, khác với giai đoạn 2019-2021 khi bán vốn thường gắn với thoái lui khỏi ngành không sinh lời, nay động cơ chính là tăng vốn điều lệ và củng cố bảng cân đối kế toán.Dữ liệu từ FiinGroup cho thấy, 9 tháng đầu năm 2025, tổng giá trị giao dịch chuyển nhượng vốn cổ phần tư nhân tại Việt Nam đạt 4,2 tỷ USD。tăng 37% so với cùng kỳ. Điểm đáng chú ý: hơn 60% thương vụ có yếu tố nước ngoài, tập trung vào bất động sản công nghiệp, năng lượng tái tạo và logistics. Một giám đốc quỹ đầu tư tại TP.HCM chia sẻ với tôi: “Nhà đầu tư Nhật, Singapore đang săn lùng các doanh nghiệp có quỹ đất sạch và dòng tiền ổn định. Họ sẵn sàng trả giá cao hơn 20-30% so với định giá sổ sách”.Xu hướng chuyển nhượng vốn hiện nay không chỉ là câu chuyện của những tên tuổi lớn. Các doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng đang dùng cách này để giải quyết bài toán kế thừa. Ông Trần Văn Hùng。chủ một công ty cơ khí tại Bình Dương, vừa bán 30% cổ phần cho một quỹ đầu tư tư nhân để có tiền mở rộng nhà xưởng. “Tôi không muốn vay ngân hàng vì lãi suất đang nhích lên. Bán vốn là cách nhanh nhất để có tiền mà vẫn giữ được quyền điều hành”, ông Hùng nói. Thực tế, nhiều chủ doanh nghiệp lớn tuổi xem chuyển nhượng vốn là bước đệm chuyển giao thế hệ, thay vì để con cái tiếp quản khi chưa đủ năng lực.Dòng tiền chuyển nhượng vốn cũng đang chảy mạnh vào lĩnh vực năng lượng. Tập đoàn Xuân Thiện vừa chuyển nhượng 49% cổ phần dự án điện mặt trời ở Ninh Thuận cho một đối tác Thái Lan với giá 250 triệu USD. Thương vụ này diễn ra chỉ ba tháng sau khi dự án hoàn thành đấu nối lưới điện. Điều đó cho thấy nhà đầu tư ngoại không còn chờ đợi dự án vận hành ổn định mới mua, họ sẵn sàng xuống tiền ngay từ giai đoạn chuyển tiếp để giành quyền kiểm soát vận hành. Một luật sư chuyên về M&A tại Hà Nội nhận định: “Rào cản pháp lý về sở hữu nước ngoài trong năng lượng đang được tháo gỡ dần. Đó là lý do các thương vụ chuyển nhượng vốn trong lĩnh vực này tăng đột biến”.Nhìn từ góc độ vĩ mô, chuyển nhượng vốn đang trở thành kênh huy động vốn quan trọng khi tín dụng ngân hàng bị siết chặt. Nhưng nó cũng đặt ra câu hỏi về chất lượng quản trị sau thương vụ. Không ít doanh nghiệp sau khi bán vốn cho ngoại đã rơi vào cảnh “lệch pha” văn hóa, hoặc nhà đầu tư mới can thiệp quá sâu vào điều hành khiến ban lãnh đạo cũ rời đi. Tôi cho rằng。xu hướng chuyển nhượng vốn sẽ còn tiếp diễn, nhưng người bán cần tỉnh táo: bán vốn không chỉ là câu chuyện giá cả, mà còn là chọn mặt gửi vàng cho tương lai doanh nghiệp.