Hai tuần trướcậntảiđườngsắtchodoanhnghiệpdượcphẩmGiảipháptốiưuhaycònnhiềuràocảlưu ý khi nấu ăn ngon， một lô hàng 12 tấn thuốc kháng sinh từ nhà máy ở Bình Dương phải nằm chờ tại ga Sóng Thần gần 8 tiếng vì thiếu toa xe lạnh chuyên dụng. Đại diện doanh nghiệp dược phẩm đó thở dài: “Đường sắt rẻ hơn đường bộ 30%， nhưng cứ mỗi lần gửi hàng là mỗi lần lo”. Câu chuyện này không cá biệt. Vận tải đường sắt cho doanh nghiệp dược phẩm đang là bài toán hóc búa giữa tiết kiệm chi phí và đảm bảo tiêu chuẩn bảo quản nghiêm ngặt.Điểm mạnh dễ thấy nhất là cước phí. Với các lô hàng lớn， vận chuyển bằng tàu hỏa từ Hà Nội vào TP.HCM chỉ tốn khoảng 1，8 – 2，2 triệu đồng/tấn， trong khi xe tải lạnh rơi vào 3 – 3，5 triệu đồng/tấn. Chưa kể đường sắt ít bị ảnh hưởng bởi ùn tắc giao thông. Anh Nguyễn Văn Hùng， trưởng phòng logistics một công ty dược tại Cần Thơ。

chia sẻ: “Chúng tôi từng thử vận tải đường sắt doanh nghiệp dược phẩm cho lô vitamin C xuất sang Campuchia. Thời gian vận chuyển nhanh hơn dự kiến， hàng về đến kho an toàn. Nhưng khâu làm lạnh trên tàu thì không đồng đều， có toa nhiệt độ lên tới 12°C thay vì 2-8°C”.Vấn đề lớn nhất nằm ở hạ tầng toa xe lạnh. Tổng công ty Đường sắt Việt Nam hiện chỉ có vài chục toa xe lạnh đạt chuẩn GDP (Thực hành tốt phân phối thuốc)， trong khi nhu cầu của các doanh nghiệp dược phẩm tăng gấp ba lần trong hai năm qua. Nhiều lô vaccine hoặc thuốc sinh học phải chuyển sang đường hàng không vì không thể chờ đợi. Một giám đốc kho vận tại Hải Phòng kể: “Có lần chúng tôi đặt trước hai tuần mà ga vẫn báo không có toa lạnh， đành phải thuê xe tải gấp， đội chi phí gấp rưỡi”.Dù vậy。không thể phủ nhận xu hướng dịch chuyển. Nhiều doanh nghiệp dược phẩm lớn đang ký hợp đồng dài hạn với ngành đường sắt để vận chuyển nguyên liệu và thành phẩm tuyến Bắc – Nam. Ông Trần Đức Mạnh， chuyên gia logistics dược， nhận định: “Vận tải đường sắt cho doanh nghiệp dược phẩm sẽ bùng nổ nếu có thêm toa xe lạnh và quy trình giám sát nhiệt độ tự động. Hiện tại， chúng ta đang thiếu cả hai”. Một số đơn vị đã thử nghiệm gắn cảm biến IoT lên container lạnh， truyền dữ liệu về trung tâm điều hành. Kết quả bước đầu khả quan， nhưng chi phí đầu tư khiến nhiều doanh nghiệp nhỏ e dè.Nhìn từ góc độ thực tế， vận tải đường sắt cho doanh nghiệp dược phẩm không phải giải pháp vạn năng. Nó chỉ thực sự hiệu quả khi hàng hóa không quá nhạy cảm về thời gian và doanh nghiệp có kế hoạch đặt toa xe trước cả tháng. Với các lô thuốc đặc trị， vaccine。hay hàng cận hạn dùng， đường bộ hoặc hàng không vẫn là lựa chọn an toàn hơn. Còn nếu muốn cắt giảm chi phí vận chuyển cho nguyên liệu sản xuất， đường sắt rõ ràng là đối tác đáng cân nhắc – miễn là bạn kiểm soát được nhiệt độ trên từng toa tàu.