Hàng nghìn tấn than từ mỏ Cọc Sáu (Cẩm PhảảngNinhKhoángsảnvànhữngvấnđềnóngtạimỏthanCọcSághẹ dễ làm， Quảng Ninh) vẫn được khai thác mỗi ngày， nhưng câu chuyện khoáng sản tại Quảng Ninh không chỉ là con số sản lượng. Sáng 20/7， tôi có mặt tại khai trường lộ thiên sâu hun hút。nơi những chiếc xe tải 90 tấn chạy như mắc cửi. Bụi than phủ trắng cả một vạt đồi. Một công nhân tên Hùng， 15 năm gắn bó với mỏ， nói ngắn gọn: “Khoáng sản Quảng Ninh nuôi sống cả vùng， nhưng cũng lấy đi không ít thứ”Quảng Ninh được ví là “thủ phủ khoáng sản” của Việt Nam với trữ lượng than đá lớn nhất cả nước – chiếm hơn 90% tổng trữ lượng. Không chỉ than， nơi đây còn có đá vôi， cao lanh， đất sét， cát thủy tinh. Theo quy hoạch thăm dò。khai thác khoáng sản đến năm 2030， Quảng Ninh sẽ siết chặt các mỏ nhỏ lẻ， chỉ giữ lại những dự án quy mô lớn. Nhưng câu hỏi đặt ra: làm sao để khoáng sản tại Quảng Ninh không còn gắn với hệ lụy môi trường?Thực tế， những năm gần đây， các mỏ than lộ thiên như Cọc Sáu， Hà Tu， Đèo Nai đã phải dừng hoặc thu hẹp khai thác vì ô nhiễm. Tôi nhớ chuyến đi dọc quốc lộ 18 đoạn qua Cẩm Phả， hai bên đường có những bãi thải đá xít cao ngất， nước rỉ ra từ mỏ có màu đỏ quạch. Người dân phường Cẩm Thịnh phản ánh: “Mỗi lần mỏ nổ mìn， nhà cửa rung lên。bụi than bám đầy phơi áo quần” Những phản ánh này không mới， nhưng cách xử lý vẫn là bài toán nan giải.Về góc nhìn kinh tế， khoáng sản tại Quảng Ninh đóng góp lớn vào ngân sách tỉnh – riêng than chiếm khoảng 60% thu ngân sách nội địa. Tuy nhiên， nguồn thu này đang có xu hướng giảm dần khi các mỏ cạn kiệt. Ông Nguyễn Văn Thắng， một chuyên gia địa chất tại Quảng Ninh， nhận định: “Chúng ta đã khai thác quá mức trong nhiều thập kỷ. Giờ phải tính đến chuyện chuyển đổi sang du lịch và công nghiệp chế biến sâu” Điều này cũng lý giải vì sao tỉnh đang đẩy mạnh phát triển du lịch biển đảo。

giảm dần phụ thuộc vào khoáng sản.Dù vậy， không thể phủ nhận vai trò của khoáng sản tại Quảng Ninh trong việc tạo việc làm cho hàng chục nghìn lao động. Nhưng cái giá phải trả về môi trường và sức khỏe cộng đồng là hữu hình. Tôi rời mỏ Cọc Sáu khi trời xế chiều， những đoàn xe vẫn nối đuôi nhau chở than về cảng. Câu chuyện khoáng sản Quảng Ninh sẽ còn dài， và nó không thể chỉ được giải quyết bằng những cuộc họp.