Dự án mở rộng Quốc lộ 1A đoạn qua tỉnh Hà Nam vừa hoàn thànhạtầnggiaothôngAithựcsựđượchưởnglợthịt vịt buổi tối， nhưng người dân xã Thanh Liêm lại chẳng mấy mặn mà. Ông Nguyễn Văn Tình， một hộ kinh doanh ven đường， cho biết: "Đường rộng hơn， xe chạy nhanh hơn。nhưng khách ghé vào quán tôi ngày càng thưa. Họ sợ dừng đỗ mất an toàn." Câu chuyện này không đơn lẻ. Nó đặt ra câu hỏi nhức nhối: hạ tầng giao thông ai được hưởng lợi thực sự， khi mà những người sống cạnh công trình đôi khi lại chịu thiệt thòi?Tôi đã đi dọc tuyến đường này vào một buổi chiều tháng 7. Những dải phân cách cứng mới thay thế vạch sơn cũ。

làn đường rộng thênh thang. Xe container nối đuôi nhau lao vun vút. Nhưng hai bên đường， hàng quán vắng teo. Bà Lê Thị Hòa， bán nước mía gần đó， nói: "Trước ngày đường mở rộng， mỗi ngày tôi bán được năm chục cốc. Giờ còn chưa đến chục. Xe tải lớn không dừng， xe khách cũng ngại vào." Hạ tầng giao thông được cải thiện rõ rệt về tốc độ và an toàn cho người đi đường， nhưng sinh kế của một bộ phận dân cư ven tuyến lại bị ảnh hưởng. Đó là mặt trái ít được nhắc đến trong các báo cáo tiến độ.Vậy ai hưởng lợi?Trước hết là các doanh nghiệp vận tải. Anh Trần Đức Mạnh。tài xế xe tải tuyến Hà Nội – Ninh Bình， tính toán: "Thời gian chạy rút ngắn gần một tiếng. Mỗi chuyến tiết kiệm được vài trăm nghìn tiền dầu. Một tháng tôi chạy hai mươi chuyến， số tiền không nhỏ." Rồi các nhà đầu tư bất động sản công nghiệp. Khu công nghiệp Đồng Văn III ngay sát Quốc lộ 1A mới được mở rộng， giá thuê đất tăng gấp đôi so với ba năm trước. Nhưng người lao động trong khu công nghiệp lại phải đi xa hơn để mua được bữa ăn bình dân， vì quán ăn ven đường cũ đã biến mất. Hạ tầng giao thông ai được hưởng?Câu trả lời không đồng đều.

Một góc nhìn khác từ TP.HCM. Dự án đường Vành đai 3 đang thi công， giá đất dọc tuyến ở huyện Bình Chánh tăng chóng mặt. Ông Lâm Văn Sáu， nông dân trồng rau muống， bán hai công đất được hơn chục tỷ đồng. Ông cười: "Tôi chưa bao giờ nghĩ mảnh đất này lại đáng giá thế. Nhưng hàng xóm tôi không bán。giờ họ thành triệu phú đất， còn tôi thì hết đất canh tác." Hạ tầng giao thông tạo ra người thắng và kẻ thua ngay trong cùng một xóm. Những hộ bán đất sớm hối hận vì giá còn lên. Những hộ giữ đất thì lo lắng vì quy hoạch treo. Còn người thuê trọ thì bị đẩy ra xa hơn， chi phí đi lại tăng.Có một điểm ít ai để ý: hạ tầng giao thông kết nối tốt hơn thường đi kèm với giá dịch vụ tăng. Ở thị trấn Phủ Lý， sau khi đường tránh thành phố hoàn thành， quán cà phê ven quốc lộ cũ mọc lên san sát， nhưng giá một ly cà phê đã tăng từ 15.000 đồng lên 35.000 đồng. Chủ quán phân trần: "Mặt bằng giờ đắt。

khách sang hơn， phải nâng cấp." Vậy người thu nhập thấp được hưởng gì?Họ được đi trên con đường đẹp hơn， nhưng để dừng lại nghỉ ngơi， uống nước， chi phí đã khác xưa. Hạ tầng giao thông ai được hưởng?Không phải ai cũng giống ai. Nhìn từ góc độ này， đầu tư công cần tính đến cả những hệ quả xã hội， không chỉ là số km đường hoàn thành.