Hàng chục nghìn doanh nghiệp tại TP.HCM và Hà Nội đang đối mặt với yêu cầu bổ sung hồ sơ thuế giá trị gia tăng sau khi cơ quan thuế triển khai đối chiếu dữ liệu tự động từ hóa đơn điện tử. Chỉ trong tháng 4 vừa quaếgiátrịgiatănghồsơDoanhnghiệpcầnchuẩnbịgìtrướcthábánh cuốn đang viral， Cục Thuế TP.HCM đã gửi hơn 12.000 thông báo yêu cầu giải trình chênh lệch giữa đầu vào và đầu ra. Anh Nguyễn Văn Tuấn， kế toán trưởng một công ty xây dựng tại quận Bình Thạnh。cho biết: “Tôi nhận thông báo mà không hiểu lý do cụ thể. Hồ sơ thuế giá trị gia tăng nộp từ tháng 1 vẫn được chấp nhận， giờ lại bị yêu cầu bổ sung”Điểm mấu chốt nằm ở cách cơ quan thuế đối chiếu hồ sơ thuế giá trị gia tăng với dữ liệu từ nhà cung cấp. Nếu một hóa đơn đầu vào không được đối tác kê khai hoặc kê khai sai mã số thuế， hệ thống sẽ tự động gắn cờ đỏ. Chị Lê Thị Hồng， chủ một đại lý vật tư nông nghiệp ở Long An， kể lại: “Tôi mua phân bón từ một công ty ở Đồng Nai. Họ xuất hóa đơn đúng。nhưng ba tháng sau mới kê khai. Thế là hồ sơ thuế giá trị gia tăng của tôi bị treo， không được khấu trừ” Trường hợp này không hiếm. Theo số liệu từ Tổng cục Thuế， tỷ lệ hồ sơ thuế giá trị gia tăng bị yêu cầu giải trình tăng gấp ba lần so với cùng kỳ năm ngoái.

Vậy doanh nghiệp cần làm gì?Đừng đợi đến khi nhận thông báo. Kiểm tra ngay danh sách hóa đơn đầu vào chưa được đối tác kê khai. Nhiều kế toán chỉ lưu file PDF hóa đơn mà không đối chiếu trạng thái trên hệ thống thuế điện tử. Anh Trần Minh Quân， một chuyên gia thuế độc lập tại Hà Nội， nhận xét: “Sai lầm phổ biến là doanh nghiệp nộp hồ sơ thuế giá trị gia tăng theo tháng nhưng không rà soát lại hóa đơn đầu vào. Khi bị gọi giải trình， họ mất ít nhất hai tuần để thu thập chứng từ” Ông cũng lưu ý rằng từ ngày 1/7 tới。quy định mới về hóa đơn điện tử sẽ siết chặt hơn nữa， yêu cầu mã số thuế người mua phải chính xác tuyệt đối.Một giải pháp đang được nhiều doanh nghiệp áp dụng là phần mềm đối chiếu tự động. Công ty của chị Hồng sau khi bị treo hồ sơ thuế giá trị gia tăng đã đầu tư gói kiểm tra chéo dữ liệu hóa đơn. “Chi phí khoảng 5 triệu đồng một năm， nhưng tiết kiệm hàng chục giờ giải trình” chị nói. Tuy nhiên， không phải ai cũng có điều kiện. Các hộ kinh doanh cá thể ở chợ đầu mối Bình Điền vẫn ghi chép tay. Bà Nguyễn Thị Lệ。bán rau củ tại đây， thừa nhận: “Tôi không biết hồ sơ thuế giá trị gia tăng là gì. Mỗi tháng chỉ nộp thuế khoán” Sự chênh lệch về nhận thức này tạo ra rủi ro không nhỏ khi cơ quan thuế tăng cường kiểm tra diện rộng.

Nhìn từ góc độ thực tế， việc siết hồ sơ thuế giá trị gia tăng là cần thiết để chống gian lận， nhưng cách triển khai cần minh bạch hơn. Doanh nghiệp không ngại tuân thủ， họ ngại sự mơ hồ. Một thông báo chỉ ghi “hồ sơ chưa đầy đủ” mà không nêu rõ lỗi ở đâu khiến kế toán mất hàng giờ gọi điện lên cơ quan thuế. Nếu mỗi thông báo kèm theo danh sách hóa đơn cụ thể bị nghi vấn， doanh nghiệp sẽ xử lý nhanh hơn nhiều. Tháng 7 đang đến gần. Những ai chưa rà soát hồ sơ thuế giá trị gia tăng nên bắt đầu từ hôm nay。trước khi bị động.