Chuyện doanh nghiệp công nghệ trả cổ tức bằng tiền không còn là chuyện hiếm. Trước đâyệpcôngnghệtrảcổtứcbằngtiềnXuhướngmớinổcá hấp cho gia đình， giới đầu tư thường mặc định các công ty công nghệ chỉ lo tái đầu tư， mở rộng thị phần， chứ ít ai nghĩ đến việc họ chia tiền mặt cho cổ đông. Nhưng năm 2023， FPT chi gần 4.000 tỷ đồng trả cổ tức bằng tiền， và sang 2024。họ tiếp tục duy trì mức chi trả ổn định. Điều này khiến không ít người phải nhìn lại: liệu đã đến lúc các doanh nghiệp công nghệ Việt chín muồi về tài chính?Tôi nhớ hồi đầu năm， một lãnh đạo doanh nghiệp phần mềm ở quận 7， TP.HCM nói với tôi rằng: “Trả cổ tức bằng tiền là cách nói với thị trường rằng chúng tôi không đốt tiền vào những dự án mạo hiểm nữa” Thực tế。nhiều công ty công nghệ sau giai đoạn tăng trưởng nóng đang sở hữu lượng tiền mặt lớn. Họ chọn chia cổ tức bằng tiền thay vì giữ lại để mua lại cổ phiếu quỹ hay đầu tư dàn trải. Với nhà đầu tư， đây là tín hiệu tích cực: dòng tiền thực sự được tạo ra， không chỉ là lợi nhuận trên giấy. Tuy nhiên， cũng có ý kiến lo ngại rằng việc trả cổ tức tiền mặt nhiều có thể làm giảm nguồn lực cho R&D – yếu tố sống còn của ngành công nghệ.

Nhìn vào bức tranh chung， các doanh nghiệp công nghệ niêm yết trên HOSE và HNX có xu hướng tăng tỷ lệ chi trả cổ tức bằng tiền trong hai năm gần đây. Chẳng hạn， CMG (Công ty Cổ phần Tập đoàn Công nghệ CMC) duy trì mức 10-15% bằng tiền mặt. Hay SGT (Công ty Cổ phần Công nghệ Sài Gòn) cũng công bố kế hoạch trả cổ tức tiền mặt cho năm tài chính 2024. Điều đáng nói là các công ty này không hề “già cỗi” – họ vẫn đang trong giai đoạn mở rộng mảng AI và chuyển đổi số. Việc trả cổ tức bằng tiền song song với đầu tư công nghệ mới cho thấy ban lãnh đạo tự tin vào dòng tiền ổn định từ các hợp đồng dài hạn.Vậy đâu là động lực?Thứ nhất， áp lực từ cổ đông tổ chức， đặc biệt là các quỹ đầu tư nước ngoài， ngày càng lớn. Họ muốn thấy lợi nhuận được hiện thực hóa. Thứ hai， nhiều doanh nghiệp công nghệ Việt đã đạt đến quy mô đủ lớn để tạo ra dòng tiền tự do dương。không cần giữ lại toàn bộ lợi nhuận. Thứ ba， việc trả cổ tức bằng tiền giúp tăng tính thanh khoản cho cổ phiếu và thu hút nhà đầu tư cá nhân – những người thích nhận tiền mặt hơn là chờ đợi. Tôi cho rằng xu hướng này sẽ còn lan rộng， nhưng cần thận trọng: nếu doanh nghiệp công nghệ cổ tức bằng tiền quá mức， họ có thể đánh mất lợi thế cạnh tranh trong dài hạn.Một điểm đáng chú ý là các doanh nghiệp công nghệ trả cổ tức bằng tiền thường có tỷ lệ nợ vay thấp và biên lợi nhuận ròng cao. FPT là ví dụ điển hình với biên lợi nhuận sau thuế trên 15% trong nhiều năm. Điều này khác với các doanh nghiệp sản xuất hay bất động sản， nơi dòng tiền thường bị kẹt trong hàng tồn kho hay dự án dở dang. Với công nghệ， chi phí chủ yếu là nhân công và tài sản vô hình。nên khi đã có hợp đồng ổn định， tiền về đều đặn. Chính vì vậy， việc chia cổ tức bằng tiền không làm xói mòn năng lực cạnh tranh， miễn là doanh nghiệp vẫn duy trì được tỷ lệ đầu tư R&D hợp lý. Câu chuyện của FPT hay CMG cho thấy sự cân bằng đó hoàn toàn khả thi.