hị trường chứng khoán Việt Nam đang chứng kiến làn sóng chi trả cổ tức bằng tiền mặt mạnh mẽ chưa từng thấy trong vòng ba năm trở lại đây. Chỉ tính riêng quý II/2024ổtứcbằngtiềntạiViệtNamKhidòngtiềnthậtchảyvềtúicổđôvượt qua trầm cảm， hàng loạt doanh nghiệp niêm yết trên HOSE， HNX và UPCoM đã thông báo chốt danh sách cổ đông để trả cổ tức bằng tiền với tỷ lệ từ 5% đến 30%. Điều này khác hẳn giai đoạn 2021-2022 khi nhiều công ty thích chia cổ tức bằng cổ phiếu hơn để giữ lại nguồn lực tái đầu tư. Nhưng khi lãi suất huy động giảm sâu， ban lãnh đạo các doanh nghiệp nhận ra rằng cổ tức bằng tiền tại Việt Nam đang trở thành công cụ hữu hiệu để giữ chân cổ đông dài hạn.Tôi có theo dõi trường hợp của CTCP Sữa Việt Nam (VNM). Hồi tháng 6/2024， công ty chốt quyền trả cổ tức bằng tiền mặt đợt cuối năm 2023 với tỷ lệ 15% (1.500 đồng/cổ phiếu). Một nhà đầu tư cá nhân nắm giữ 10.000 cổ phiếu VNM sẽ nhận về 15 triệu đồng chỉ sau vài ngày tiền vào tài khoản. Anh bạn tôi， một kỹ sư phần mềm ở Quận 7， TP.HCM， kể rằng anh dùng số tiền đó để trang trải học phí hè cho con. “Cảm giác cầm tiền mặt từ cổ tức nó khác lắm， không phải bán cổ phiếu。không lo pha loãng”， anh nói. Chính những khoản cổ tức bằng tiền tại Việt Nam như vậy đang tạo ra dòng thu nhập thụ động thực sự cho nhà đầu tư nhỏ lẻ， điều mà thị trường chưa làm được cách đây một thập kỷ.Về mặt kỹ thuật。

cổ tức bằng tiền tại Việt Nam được chia theo tỷ lệ phần trăm mệnh giá (10.000 đồng/cổ phiếu). Ví dụ， tỷ lệ 20% nghĩa là 2.000 đồng/cổ phiếu. Ngày giao dịch không hưởng quyền thường cách ngày chốt danh sách cổ đông một phiên. Điều đáng nói là nhiều doanh nghiệp ngành thép， bảo hiểm và tiện ích đang duy trì chính sách trả cổ tức bằng tiền đều đặn hai lần mỗi năm. Tôi để ý thấy Hòa Phát (HPG) dù đang trong chu kỳ đầu tư Dung Quất 2 vẫn dành 5% cổ tức tiền mặt cho cổ đông. Hay Bảo Việt (BVH) trả 10% bằng tiền， còn PV Gas (GAS) trả tới 30% bằng tiền trong năm 2024. Những con số này không hề nhỏ nếu so với lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm chỉ quanh 2，8%/năm.Có một nghịch lý là cổ tức bằng tiền tại Việt Nam thường bị nhà đầu tư lướt sóng xem nhẹ. Họ sợ rằng sau ngày giao dịch không hưởng quyền， giá cổ phiếu sẽ điều chỉnh giảm tương ứng. Điều đó đúng về mặt kỹ thuật， nhưng nếu doanh nghiệp vẫn giữ được đà tăng trưởng lợi nhuận， giá cổ phiếu sẽ sớm lấp đầy khoảng trống. Tôi từng chứng kiến cổ phiếu của CTCP Nhựa Bình Minh (BMP) sau khi trả cổ tức tiền mặt 25% vào tháng 3/2024 đã giảm từ 118.000 đồng xuống 93.000 đồng， nhưng chỉ bốn tháng sau quay lại mốc 115.000 đồng. Ai kiên nhẫn giữ cổ phiếu qua kỳ trả cổ tức bằng tiền tại Việt Nam thì vừa có tiền mặt。vừa không mất vị thế cổ đông.Nhìn rộng ra， xu hướng cổ tức bằng tiền tại Việt Nam đang phản ánh sự trưởng thành của thị trường. Doanh nghiệp không còn chỉ biết vay nợ để mở rộng， mà bắt đầu quan tâm đến hiệu quả sử dụng vốn. Cá nhân tôi cho rằng đây là tín hiệu tốt， nhưng cũng cần thận trọng: nếu công ty trả cổ tức tiền quá cao trong khi nợ vay ngắn hạn lớn， đó có thể là dấu hiệu rủi ro thanh khoản. Vậy nên。trước khi mua cổ phiếu để hưởng cổ tức bằng tiền tại Việt Nam， hãy đọc kỹ báo cáo lưu chuyển tiền tệ và kế hoạch đầu tư của doanh nghiệp. Đừng để đồng tiền cổ tức hôm nay trở thành khoản lỗ vốn ngày mai.