Giá dầu thế giới liên tục nhảy múaệpbánlẻgiádầuCuộcchơisinhtồngiữabiếnđộngvàcạchia sẻ về bảo vệ dữ liệu cá nhân， nhưng ít ai để ý rằng phía sau mỗi cây xăng là một doanh nghiệp bán lẻ giá dầu đang vật lộn với bài toán lợi nhuận mỏng như tờ giấy. Tôi có dịp ngồi với anh Hùng， chủ một chuỗi ba cây xăng ở Bình Dương， vào một chiều mưa. Anh kể: “Mỗi lần giá dầu lên xuống， tôi như ngồi trên đống lửa. Nhập hàng giá cao。bán ra phải theo giá niêm yết， lời chưa đến 500 đồng một lít. Chưa kể chiết khấu cho khách quen， hao hụt， rồi chi phí vận chuyển” Câu chuyện của anh Hùng không phải cá biệt. Các doanh nghiệp bán lẻ giá dầu tại Việt Nam đang phải xoay xở với biên lợi nhuận chỉ từ 2-3%， trong khi giá dầu thô có thể biến động 5-7% chỉ trong một tuần. Sự chênh lệch này tạo ra áp lực cực lớn lên dòng tiền.Điểm mấu chốt nằm ở chu kỳ nhập hàng. Một doanh nghiệp bán lẻ giá dầu thường mua từ nhà phân phối đầu mối với khối lượng lớn。trả trước hoặc chậm 15-30 ngày. Khi giá dầu thế giới tăng sốc， họ phải bán theo giá cũ trong khi hàng mới về đã đội giá. Lỗ ngay trên từng lít. Ngược lại， lúc giá giảm， hàng tồn kho giá cao chưa bán hết đã phải hạ giá theo quy định. Anh Tuấn， giám đốc một công ty bán lẻ dầu ở Hải Phòng， chia sẻ: “Có tháng tôi lỗ ròng 200 triệu đồng chỉ vì trúng đợt điều chỉnh giá liên tiếp. Làm dầu bán lẻ giờ không còn là chuyện mua rẻ bán đắt nữa” Thực tế， nhiều doanh nghiệp bán lẻ giá dầu đã phải cắt giảm nhân sự， tạm đóng bớt cây xăng ở vùng xa để cầm cự.Cuộc cạnh tranh còn đến từ các thương hiệu lớn. Petrolimex。PVOil hay Saigon Petro chiếm thị phần áp đảo nhờ hệ thống kho bãi và vị trí đắc địa. Doanh nghiệp nhỏ lẻ khó tiếp cận nguồn hàng giá tốt， thường phải mua qua trung gian với chiết khấu thấp hơn 30-40%. Chị Lan， chủ một cây xăng độc lập ở Long An， nói thẳng: “Tôi nhập một lít dầu từ đại lý cấp một đã cao hơn giá bán lẻ niêm yết 200 đồng. Muốn có lời phải bán kèm nước uống， khăn giấy， hoặc tận dụng mặt bằng cho thuê” Nhiều doanh nghiệp bán lẻ giá dầu chọn cách đa dạng hóa dịch vụ: mở quán cà phê， rửa xe， trạm sạc điện. Đó là cách họ bù đắp phần lợi nhuận bị bào mòn từ xăng dầu.Chính sách thuế và phí cũng là gánh nặng. Mỗi lít xăng dầu hiện chịu thuế bảo vệ môi trường 3.800-4.000 đồng， thuế tiêu thụ đặc biệt 8-10%， cộng VAT. Khi giá dầu thô giảm， các doanh nghiệp bán lẻ giá dầu không được hưởng lợi tương ứng vì thuế chiếm tỷ trọng lớn. Ngược lại。

khi giá tăng， họ phải chịu thêm chi phí vốn lưu động. Tôi từng chứng kiến một cây xăng ở Đồng Nai phải thế chấp sổ đỏ để vay ngân hàng nhập hàng， lãi suất 11%/năm. Nếu biên lợi nhuận chỉ 2%， doanh nghiệp bán lẻ giá dầu gần như làm không công cho ngân hàng. Một số đơn vị chuyển sang mô hình nhượng quyền， thu phí quản lý để giảm rủi ro tồn kho.Nhìn rộng ra， thị trường bán lẻ xăng dầu Việt Nam có hơn 17.000 cửa hàng， nhưng 60% thuộc sở hữu của các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Họ không có quyền quyết định giá， không được tự nhập khẩu trực tiếp， và thường xuyên chịu áp lực từ các đợt kiểm tra. Dù vậy， nhiều doanh nghiệp bán lẻ giá dầu vẫn trụ được nhờ tối ưu chi phí vận hành: dùng phần mềm quản lý tồn kho theo giờ。giảm hao hụt xuống dưới 0，5%， và đàm phán lại hợp đồng vận chuyển. Anh Hùng ở Bình Dương bảo: “Tôi không mơ lãi lớn. Chỉ cần hòa vốn， giữ được nhân viên， chờ thị trường ổn định. Nhưng chờ mãi， chẳng thấy ổn định đâu” Câu chuyện ấy có lẽ là tiếng lòng chung của không ít doanh nghiệp bán lẻ giá dầu lúc này.