áng 15/8ếtchặtgiảmvốnđiềulệDoanhnghiệpthoátvỏhaytáicấutrúcthậbánh bột lọc cuối tuần， Phòng Đăng ký kinh doanh Sở Kế hoạch và Đầu tư TP.HCM tiếp nhận hồ sơ giảm vốn điều lệ của Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Vạn Phát (quận Tân Bình). Giám đốc doanh nghiệp này。bà Nguyễn Thị Hồng， nói thẳng: "Làm ăn khó， vốn 50 tỷ đồng để đó không sinh lời， tôi giảm còn 20 tỷ， rút 30 tỷ về trả nợ ngân hàng." Đây không phải trường hợp cá biệt. Số liệu từ Sở Kế hoạch và Đầu tư TP.HCM cho thấy， 7 tháng đầu năm 2024， có 1.247 lượt doanh nghiệp đăng ký giảm vốn điều lệ， tăng 23% so với cùng kỳ. Con số này phản ánh một làn sóng thu hẹp quy mô vốn đang diễn ra âm thầm nhưng mạnh mẽ tại trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước.

Giảm vốn điều lệ tại TPHCM không chỉ là câu chuyện của vài doanh nghiệp yếu kém. Một cán bộ Phòng Đăng ký kinh doanh cho biết， nhiều công ty hoạt động trong lĩnh vực bất động sản， xây dựng。thương mại điện tử cũng nộp hồ sơ. Họ giảm từ vài trăm tỷ xuống vài chục tỷ. Lý do thì muôn hình vạn trạng: có người muốn tái cơ cấu vốn sau khi thoái vốn khỏi mảng kinh doanh thua lỗ;có người đơn giản là không muốn duy trì mức vốn "trên giấy" quá lớn để tránh rủi ro pháp lý. Tôi nhớ câu chuyện của một công ty công nghệ ở quận 1， vốn điều lệ 100 tỷ đồng， nhưng thực tế chỉ có 15 tỷ tiền mặt. Khi bị cơ quan thuế kiểm tra， họ buộc phải điều chỉnh giảm xuống 20 tỷ cho khớp với thực tế. Đây là kiểu "giảm vốn điều lệ tại TPHCM" mang tính chất phòng vệ， không phải để mở rộng sản xuất.Về mặt pháp lý， thủ tục giảm vốn điều lệ tại TPHCM hiện nay không quá phức tạp， nhưng kèm theo đó là hàng loạt hệ lụy. Doanh nghiệp phải công bố thông tin trên Cổng thông tin quốc gia。thông báo cho chủ nợ， và quan trọng nhất là phải đảm bảo thanh toán đủ các khoản nợ đến hạn. Thực tế， không ít doanh nghiệp lợi dụng kẽ hở để giảm vốn nhằm trốn tránh nghĩa vụ tài chính. Chị Trần Mai， kế toán trưởng một công ty xây dựng tại quận 7， kể: "Công ty tôi giảm vốn từ 80 tỷ còn 30 tỷ， nhưng sau đó vẫn vay thêm 50 tỷ từ ngân hàng. Về bản chất， vốn chủ sở hữu giảm， nhưng tổng tài sản không đổi. Cái được duy nhất là giảm được áp lực thuế môn bài và một số khoản phí." Điều này đặt ra câu hỏi: giảm vốn điều lệ tại TPHCM đang bị lạm dụng như một công cụ tài chính ngắn hạn?

Nhìn từ góc độ vĩ mô， làn sóng giảm vốn điều lệ tại TPHCM phản ánh hai xu hướng trái chiều. Một mặt， nó cho thấy doanh nghiệp đang thận trọng hơn， không còn chạy theo thành tích vốn "khủng" để đánh bóng tên tuổi. Mặt khác， nó cũng là dấu hiệu của sự thu hẹp hoạt động， thiếu vốn đầu tư mới. So sánh với Hà Nội， số doanh nghiệp giảm vốn điều lệ tại TPHCM cao gấp 1，6 lần。phần nào phản ánh mức độ nhạy cảm của thị trường phía Nam trước các cú sốc kinh tế. Theo tôi， đây là hệ quả tất yếu sau giai đoạn tăng trưởng nóng 2019-2022， khi nhiều doanh nghiệp thành lập với vốn điều lệ "ảo" để đấu thầu， ký hợp đồng.

Dự báo từ nay đến cuối năm， số lượng giảm vốn điều lệ tại TPHCM sẽ còn tăng， đặc biệt trong các ngành thương mại， dịch vụ và bất động sản. Cơ quan quản lý cần siết chặt kiểm tra sau đăng ký， tránh tình trạng doanh nghiệp giảm vốn để trốn nợ rồi thành lập pháp nhân mới. Về phía doanh nghiệp， giảm vốn điều lệ không xấu， nhưng cần minh bạch và có lộ trình tái cấu trúc thực chất. Nếu chỉ làm hình thức， con số giảm vốn điều lệ tại TPHCM sẽ chỉ là những dòng dữ liệu vô hồn。còn nền kinh tế thì vẫn chờ những cú hích thật sự từ sản xuất và tiêu dùng.