Ông Nguyễn Văn ThắngệpdượcphẩmđauđầubàitoánnhânsựThiếudượcsĩcóchứngchỉhànhnghềdầu ăn miền Trung， Giám đốc nhân sự một công ty dược có trụ sở tại TP.HCM， vừa phải hoãn kế hoạch mở rộng 5 nhà thuốc mới sang quý sau. Lý do không phải vốn hay mặt bằng， mà là không tuyển đủ dược sĩ đại học có chứng chỉ hành nghề. "Hồ sơ ứng tuyển thì nhiều， nhưng người đáp ứng đủ điều kiện lại rất ít. Chúng tôi đăng tin ba tháng chỉ nhận được bốn hồ sơ đạt yêu cầu"。ông Thắng nói. Câu chuyện này không của riêng doanh nghiệp nào. Khảo sát nhanh của chúng tôi với 12 doanh nghiệp dược phẩm tại Hà Nội và TP.HCM cho thấy， 9/12 đơn vị đang thiếu hụt từ 20-40% nhân sự có chứng chỉ hành nghề dược， đặc biệt ở vị trí dược sĩ bán hàng và trình dược viên.Con số thống kê từ Sở Y tế một số tỉnh phía Nam cũng phản ánh thực tế này. Lượng dược sĩ được cấp chứng chỉ hành nghề mỗi năm chỉ tăng khoảng 5-7%。trong khi số nhà thuốc và quầy thuốc tăng gần 15%. Khoảng cách đó tạo ra cuộc chiến giành người giữa các chuỗi bán lẻ dược phẩm lớn. Một quản lý chuỗi tại Đồng Nai kể: "Có những bạn dược sĩ mới ra trường， chưa có kinh nghiệm， nhưng được ba bốn công ty gọi mời cùng lúc. Mức lương khởi điểm bị đẩy lên 12-14 triệu đồng/tháng， cao hơn 30% so với hai năm trước".

Bộ phận nhân sự doanh nghiệp dược phẩm đang phải xoay xở theo nhiều cách. Một số công ty chuyển hướng tuyển dụng sinh viên năm cuối， ký hợp đồng đào tạo trước khi tốt nghiệp. Cách làm này giúp họ giữ chân nhân sự sớm nhưng cũng đối mặt rủi ro: sinh viên chưa có chứng chỉ hành nghề， không thể đứng tên nhà thuốc. Ông Trần Đức Huy， trưởng phòng nhân sự một công ty dược tại Hà Nội。chia sẻ: "Chúng tôi phải bố trí dược sĩ có chứng chỉ giám sát nhiều điểm bán cùng lúc. Về mặt pháp lý thì tạm ổn， nhưng chất lượng tư vấn cho khách hàng bị ảnh hưởng".Một hướng khác là tự đào tạo. Chuỗi nhà thuốc lớn tại TP.HCM chi hơn 2 tỷ đồng mỗi năm cho chương trình học bổng và thực tập nội bộ。cam kết làm việc ba năm sau khi lấy chứng chỉ. Đổi lại， tỷ lệ giữ chân nhân sự sau đào tạo của họ đạt 75%， cao hơn mặt bằng chung. Tuy nhiên， đại diện doanh nghiệp này thừa nhận: "Chi phí đào tạo đội lên đáng kể， và không phải doanh nghiệp dược phẩm nào cũng đủ nguồn lực để làm theo".Nhìn rộng ra， vấn đề nhân sự của doanh nghiệp dược phẩm không chỉ nằm ở số lượng. Chất lượng đào tạo tại các trường cũng là điểm nghẽn. Nhiều dược sĩ trẻ ra trường thành thạo lý thuyết nhưng lúng túng khi tư vấn bán hàng， xử lý đơn thuốc phức tạp. Một giám đốc kinh doanh của công ty dược nước ngoài nhận xét: "Chúng tôi mất thêm 6-9 tháng đào tạo lại kỹ năng mềm và kiến thức sản phẩm cho nhân sự mới. Trong khi đó， đối thủ sẵn sàng trả lương cao hơn để kéo người đã có kinh nghiệm". Vòng luẩn quẩn tuyển dụng - đào tạo - mất người đang khiến bài toán nhân sự của doanh nghiệp dược phẩm trở nên nan giải hơn bao giờ hết.