Dự án cao tốc Bắc - Nam đoạn qua tỉnh Bình Thuận vừa được thông xe kỹ thuậtạtầnggiaothôngđiềukiệnthenchốtđểpháttriểnkinhtếvùlưu ý khi quản lý cửa hàng nhỏ， rút ngắn thời gian di chuyển từ Phan Thiết đi TP.HCM xuống còn khoảng 3 giờ thay vì 5 giờ như trước. Đây là minh chứng rõ nét cho vai trò của hạ tầng giao thông điều kiện tiên quyết để thu hút đầu tư và thay đổi diện mạo kinh tế địa phương. Không phải ngẫu nhiên mà các tỉnh có hệ thống đường bộ， cảng biển， sân bay đồng bộ luôn dẫn đầu về tăng trưởng GRDP.Tôi có dịp khảo sát tuyến Quốc lộ 1A đoạn qua Hà Tĩnh vào tháng 3 vừa qua. Những đoạn đường được mở rộng 4 làn xe， có dải phân cách cứng， xe container chạy bon bon thay vì rón rén tránh ổ gà như vài năm trước. Một tài xế xe tải lâu năm chia sẻ: "Đường đẹp。chúng tôi chạy nhanh hơn， ít tốn dầu， hàng hóa đến cảng Vũng Áng kịp giờ tàu". Chi phí logistics giảm trực tiếp， doanh nghiệp vận tải tăng được chuyến， nông sản không còn cảnh ùn ứ vì xe không vào được bản làng. Đó là những tác động cụ thể mà bất kỳ ai đi qua cũng cảm nhận được. Hạ tầng giao thông điều kiện ấy không chỉ là bê tông và nhựa đường， nó là mạch máu nuôi sống nền kinh tế.Nhìn rộng ra， vùng Đồng bằng sông Cửu Long từng được ví là "vùng trũng" về hạ tầng. Nhưng từ khi cao tốc Trung Lương - Mỹ Thuận - Cần Thơ hoàn thành。các khu công nghiệp dọc tuyến mọc lên san sát. Một lãnh đạo Sở Giao thông Vận tải tỉnh Tiền Giang cho biết giá đất khu vực nút giao cao tốc tăng gấp ba lần trong hai năm. Điều này cho thấy hạ tầng giao thông điều kiện có sức hút kỳ lạ với dòng vốn. Tuy nhiên， không phải cứ làm đường là xong. Tôi từng chứng kiến một tuyến đường liên huyện ở Tây Nguyên vừa làm xong đã xuống cấp vì xe quá tải. Chất lượng thi công và công tác duy tu quyết định tuổi thọ công trình. Nếu chỉ chạy theo thành tích giải ngân， hạ tầng giao thông điều kiện sẽ sớm trở thành gánh nặng ngân sách.Ở góc độ khác， hạ tầng giao thông điều kiện còn ảnh hưởng đến an sinh xã hội. Bệnh viện tuyến huyện miền núi Quảng Nam trước đây tiếp nhận bệnh nhân chuyển tuyến mất 4 giờ， nay còn 90 phút nhờ đường mới. Một cô giáo cắm bản ở Mường Tè (Lai Châu) kể rằng trước kia học sinh phải đi bộ 3 tiếng đến trường， giờ có đường bê tông， các em đi xe đạp chỉ 40 phút. Những con số biết nói ấy cho thấy hạ tầng giao thông điều kiện không chỉ phục vụ kinh tế mà còn kéo gần khoảng cách giữa thành thị và nông thôn， giữa đồng bằng và miền núi. Đương nhiên， để làm được điều đó cần nguồn lực rất lớn. Trái phiếu giao thông。PPP， hay vốn ODA đều đã được thử nghiệm. Bài học từ cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi cho thấy nếu chọn nhà đầu tư không đủ năng lực， dự án đội vốn， chậm tiến độ， thiệt hại thuộc về người dân.

Thực tế tại nhiều địa phương， hạ tầng giao thông điều kiện đang được cải thiện từng ngày. Tuyến Vành đai 3 TP.HCM đang gấp rút thi công， dự kiến giảm tải cho trục Xa lộ Hà Nội. Sân bay Long Thành với đường cất hạ cánh số 1 sẽ đưa vào khai thác năm 2026. Đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đang được nghiên cứu kỹ. Nhưng tôi cho rằng， bên cạnh những dự án lớn。cần chú trọng hạ tầng giao thông điều kiện ở quy mô nhỏ: đường nhánh nối khu công nghiệp với quốc lộ， cầu dân sinh thay cầu khỉ， bến xe buýt nông thôn. Những hạng mục ấy ít tốn kém nhưng tác động trực tiếp đến hàng triệu người. Một lãnh đạo xã ở Nghệ An từng nói với tôi: "Có cây cầu bê tông， dân không phải chờ đò， trẻ con không sợ lũ cuốn". Hạ tầng giao thông điều kiện， suy cho cùng， là nền tảng để mọi hoạt động kinh tế - xã hội diễn ra trơn tru. Không có nó， mọi chiến lược phát triển chỉ là giấy tờ.