Ông Trần Văn HùngòngtiềndoanhnghiệptắcnghẽnvìthủtụcCâuchuyệntừmộtxưởnggỗởBìnhDươhủ tiếu ngày lễ， chủ một xưởng gỗ tại Bình Dương， vừa phải vay nóng 500 triệu đồng để trả lương công nhân tháng này. Lý do không phải vì không có đơn hàng， mà vì hồ sơ vay vốn ngân hàng của ông mắc kẹt ở khâu thẩm định tài sản thế chấp suốt ba tuần. “Tôi nộp đủ giấy tờ， nhưng bên ngân hàng bảo thiếu xác nhận của phường về việc không tranh chấp đất. Trong khi đó。hợp đồng với đối tác Hàn Quốc yêu cầu giao hàng trước ngày 15. Không có tiền mua gỗ， tôi đành chấp nhận lãi suất cắt cổ”， ông Hùng kể. Câu chuyện của ông không cá biệt. Dòng tiền doanh nghiệp thủ tục – cụm từ nghe có vẻ hành chính – đang trở thành nút thắt sống còn với nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa.Thực tế， các thủ tục hành chính liên quan đến dòng tiền không chỉ là giấy tờ. Nó bao gồm xác nhận thuế。đăng ký giao dịch bảo đảm， chứng từ xuất nhập khẩu， và cả những quy định ngầm về thời gian xử lý. Một giám đốc tài chính của công ty thép tại Đồng Nai cho biết， mỗi lần giải ngân vốn lưu động， bộ hồ sơ dày 200 trang， đi qua 5 cửa， mất trung bình 12 ngày làm việc. “Chậm một ngày là mất một chuyến hàng. Chúng tôi phải tính toán dòng tiền doanh nghiệp thủ tục như một biến số rủi ro， chứ không chỉ là bước hành chính”， vị này nói. Điều đáng nói， nhiều doanh nghiệp không thiếu tài sản thế chấp， không thiếu đơn hàng， nhưng vẫn kẹt vì chuỗi thủ tục không khớp với nhịp sản xuất.Nhìn rộng ra， dòng tiền doanh nghiệp thủ tục phản ánh sự lệch pha giữa tốc độ quản lý nhà nước và tốc độ kinh doanh. Một lãnh đạo chi nhánh ngân hàng thương mại tại TP.HCM thừa nhận: “Chúng tôi cũng muốn giải ngân nhanh， nhưng nếu thiếu một dấu xác nhận， hồ sơ phải trả lại. Sai một ly， đi cả dòng vốn” Vị này kể về trường hợp một doanh nghiệp dệt may phải chờ 22 ngày chỉ để bổ sung giấy chứng nhận đầu tư điều chỉnh. Trong 22 ngày đó， họ mất hai đơn hàng xuất khẩu sang EU vì không kịp mở L/C. Những câu chuyện này cho thấy。cải cách thủ tục không thể chỉ đếm số ngày cắt giảm， mà phải đo được tác động thực tế lên dòng tiền doanh nghiệp thủ tục.Có những doanh nghiệp chọn cách lách qua rào cản. Chị Nguyễn Thị Mai， giám đốc một công ty thực phẩm ở Long An， quyết định duy trì hai tài khoản ngân hàng và một quỹ tín dụng nhân dân để xoay vòng vốn. “Tôi không thể chờ một cửa duy nhất. Khi thủ tục ở ngân hàng A chậm， tôi dùng hạn mức ở ngân hàng B. Chi phí cao hơn， nhưng dòng tiền không chết”， chị Mai chia sẻ. Cách làm này tuy hiệu quả nhưng làm tăng chi phí vốn và che giấu rủi ro hệ thống. Nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng， thay vì để doanh nghiệp tự xoay xở。cần số hóa liên thông dữ liệu giữa thuế – ngân hàng – đăng ký kinh doanh， để dòng tiền doanh nghiệp thủ tục không còn là gánh nặng.

Thực tế tại các khu công nghiệp， những doanh nghiệp có bộ phận pháp chế riêng thường xử lý thủ tục nhanh hơn 30-40% so với doanh nghiệp nhỏ. Đây là bất công ngầm: doanh nghiệp càng yếu càng dễ bị thủ tục làm cho kiệt quệ. Một cán bộ Sở Kế hoạch và Đầu tư thừa nhận， nhiều quy định hiện hành vẫn yêu cầu bản giấy， trong khi doanh nghiệp đã sẵn sàng dữ liệu số. “Chúng tôi đang thí điểm liên thông。nhưng hạ tầng chưa đồng bộ. Doanh nghiệp thì cần tiền ngay， còn hệ thống cần thời gian”， ông nói. Câu trả lời này không làm dịu đi áp lực lên dòng tiền doanh nghiệp thủ tục， nhưng ít nhất cho thấy vấn đề đã được nhìn nhận từ gốc.