Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vừa nâng lãi suất thêm 0ănglãisuấtDoanhnghiệpvàbảohiểmxãhộitrướcáplựckécơm gà giá rẻ，25 điểm phần trăm， đánh dấu lần tăng thứ 11 trong chu kỳ thắt chặt kéo dài hơn một năm. Quyết định này lập tức tác động đến thị trường tài chính toàn cầu， nhưng ít ai để ý rằng nó cũng đang âm thầm bào mòn quỹ bảo hiểm xã hội của doanh nghiệp。đặc biệt tại các nền kinh tế phụ thuộc vào vốn vay nước ngoài.

Tại Việt Nam。lãi suất điều hành trong nước vốn đã chịu áp lực từ Fed. Khi Fed tăng lãi suất， Ngân hàng Nhà nước buộc phải cân nhắc giữ tỷ giá ổn định， đồng nghĩa với việc không thể hạ lãi suất quá nhanh. Hệ quả là chi phí vay vốn của doanh nghiệp vẫn ở mức cao. Một giám đốc tài chính của công ty dệt may tại Bình Dương chia sẻ: “Lãi suất vay ngân hàng hiện nay khoảng 9-10%/năm， trong khi biên lợi nhuận của chúng tôi chỉ 5%. Chúng tôi phải cắt giảm cả chi phí đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động， dù biết là trái luật”Bảo hiểm xã hội doanh nghiệp gồm hai phần: phần doanh nghiệp đóng (khoảng 17，5% lương) và phần người lao động đóng (8%). Khi Fed tăng lãi suất， doanh nghiệp gặp khó trong dòng tiền， nhiều đơn vị tìm cách trì hoãn hoặc đóng thiếu. Số liệu từ Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho thấy tính đến quý I/2024。nợ bảo hiểm xã hội lên tới hơn 15.000 tỷ đồng， tập trung ở các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong ngành xây dựng， dệt may， thủy sản. Đây là hệ quả trực tiếp của việc Fed tăng lãi suất， khiến các khoản vay ngoại tệ trở nên đắt đỏ hơn.Điều đáng nói là chính sách bảo hiểm xã hội của Việt Nam chưa có cơ chế linh hoạt theo lãi suất thị trường. Quỹ bảo hiểm xã hội đầu tư vào trái phiếu chính phủ với lãi suất cố định， trong khi lạm phát và lãi suất toàn cầu biến động. Khi Fed tăng lãi suất， giá trị thực của quỹ bị bào mòn. Người lao động về hưu nhận lương hưu tính theo mức đóng góp cũ， không được điều chỉnh theo lãi suất. Một công nhân tại Khu công nghiệp Tân Tạo， TP.HCM， nói: “Tôi đóng bảo hiểm 20 năm。giờ lương hưu chỉ đủ mua gạo. Fed tăng lãi suất thì tôi cũng chẳng hiểu， chỉ thấy tiền mất giá”Giới phân tích tài chính nhận định Fed có thể còn tăng lãi suất thêm một lần nữa trong năm nay. Với doanh nghiệp Việt Nam， áp lực kép từ lãi suất vay và nghĩa vụ bảo hiểm xã hội sẽ ngày càng gay gắt. Giải pháp không nằm ở việc chờ Fed hạ lãi suất， mà ở chỗ doanh nghiệp cần tái cấu trúc dòng tiền， còn cơ quan quản lý nên xem xét điều chỉnh chính sách bảo hiểm xã hội theo hướng linh hoạt hơn。gắn với biến động lãi suất thực tế. Nếu không， khoảng cách giữa người lao động và doanh nghiệp sẽ ngày càng lớn， còn quỹ bảo hiểm xã hội thì tiếp tục rò rỉ.